جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٣٦ - تفاوت مناظره و جدل
بخش دوم تفاوتها، علل، فوايد و ابزار جدل
جدل، مناظره و محاوره
جدل نوعى استدلال است و كسى كه از اين فن استفاده مىكند، جدلى و مجادل نام دارد.
محاوره: گفتگو و طرح انديشه است براى روشن شدن حقيقت و كشف مطلب.
مناظره: مباحثه و توجه متخاصمين است در اثبات نظر خود در مورد حكمى از احكام و نسبتى از نسبتها، براى آشكار كردن حق و صواب.[١]
محاوره يك معنى عام و گسترده دارد كه شامل مناظره و جدل هر دو مىشود زيرا گاهى ممكن است صرفاً براى انتقال افكار و انديشهها و معانى به يكديگر انجام شود و فقط منظور از آن تفهيم باشد كه حالت مناظره و تبادل نظر و گاهى شكل الزام و اقناع مخاطب را به خود مىگيرد كه مىشود جدل.
تفاوت مناظره و جدل
اگرچه كلماتى مثل مناظره، محاوره و مباحثه مناسبتى با معنى جدل دارند و گاهى كلمه مناظره در فن جدل به كار مىرود ولى در حقيقت با هم فرق دارند.
مرحوم ابوعلى سينا در كتاب شفا و خواجه نصيرالدين طوسى در اساس الاقتباس مىگويند: جدل را نبايد با مناظره اشتباه كرد زيرا چه بسا در مناظره دو نفر كه به دو عقيده مختلف معتقدند با يكديگر به بحث و تبادل نظر مىپردازند بدون اينكه قصد
[١]- فرهنگ معين، ج ٤، ص ٤٣٧٢.