جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ١٣٨ - مجادل&#١٧٢٨ كافران دربار&#١٧٢٨ خدا
اَوس چه از نظر آزادى بنده و چه از نظر جسمى و چه از نظر مالى استطاعت كافى را براى اداى كفاره نداشت، لذا گفت: من فقط مىتوانم پانزده صاع (هر صاع مقدارى كمتر از سه كيلو) براى هر فقير بدهم، مگر اينكه مرا كمك كنى، پس حضرت استثناءً قبول كردند و با كمك و دعاىِ خيرِ رسولاكرم صلى الله عليه و آله و سلم مشكل اين زن و شوهر برطرف شد و زندگى جمعى آنها از سر گرفته شد.
اين هم نمونهاى مفصل از جدال احسن در قرآن است كه با پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم توسط يك زن با ايمان و علاقمند به زندگى، صورت گرفته و به لحاظ اهميت آن، يك سوره به نام آن، نامگذارى شده و حكايت از ادب و معرفتِ همسرى با ايمان و باوفا، دارد كه به خداوند عرض مىكند: «اَللّهُمَّ اِنّك تَعْلَمُ حالى فَارْحَمْنِى فاِنَّ لِى صِبْيَةٌ صِغارٌ اِنْ ضَمَمْتَهُم اِلَيهِ ضاعُوا وَاِنْ ضَمَمْتَهُم اِلىّ جاعُوا».[١] پروردگارا تو حال مرا ميدانى! مرا ترحم كن، فرزندان خردسالى دارم كه اگر آنها را به شوهرم ملحق كنى، ضايع مىشوند و اگر به من ملحق سازى گرسنه مىمانند. خداوند متعال هم اين دعاى جان سوز و خالصانه را مستجاب كرد و به دست مبارك پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم زندگى رو به زوالشان را سر و سامان داد.
مجادلۀ كافران دربارۀ خدا
١٩ - (وَ يُسَبِّحُ اَلرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَ اَلْمَلائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَ يُرْسِلُ اَلصَّواعِقَ فَيُصِيبُ بِها مَنْ يَشاءُ وَ هُمْ يُجادِلُونَ فِي اَللّهِ وَ هُوَ شَدِيدُ اَلْمِحالِ)[٢]. رعد تسبيح و حمد خدا را مىگويد و نيز ملائكه از ترس و مقام با عظمت خداوند به تسبيح مشغولند و پروردگار صاعقهها را مىفرستد و هر كه را بخواهد گرفتار آن مىسازد، در حالى كه
[١]- مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٤٦ و ٢٤٧.
[٢]- رعد/ ١٣.