جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ١٣٣ - جدال بدون علم
انسان بيشترين مجادل
١٢ و ١٣ - (وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا اَلْقُرْآنِ لِلنّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ وَ كانَ اَلْإِنْسانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلاً... وَ ما نُرْسِلُ اَلْمُرْسَلِينَ إِلاّ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ وَ يُجادِلُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ اَلْحَقَّ وَ اِتَّخَذُوا آياتِي وَ ما أُنْذِرُوا هُزُواً).[١]
مىفرمايد: ما در قرآن هر گونه مثلى را براى مردم بيان كرديم ولى انسان بيش از هر چيز با سخن حق به جدل مىپردازد... و ما پيامبران را جز براى بشارت و ترساندن نفرستاديم كه كفار براى دفاع از مذهب خود با سخنان بيهوده مىخواهند با مجادله باطل حق را از مقرّش بلغزانند و آن را نابود كنند، آنها همچنين آيات خدا (قرآن) و قيامت و عذاب و جهنم راكه براى اندرزشان آمده بود به مسخره گرفتند.
اين هم نمونه ديگرى است از جدال باطل با هدف نابودى حق كه كفار در مقابل پيامبران به كار مىگرفتند.
جدال بدون علم
١٤ و ١٥ - (وَ مِنَ اَلنّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اَللّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ يا أَيُّهَا اَلنّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ اَلْبَعْثِ فَإِنّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ... وَ أَنَّ اَلسّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها... وَ مِنَ اَلنّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اَللّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ ثانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اَللّهِ لَهُ فِي اَلدُّنْيا خِزْيٌ وَ نُذِيقُهُ يَوْمَ اَلْقِيامَةِ عَذابَ اَلْحَرِيقِ).[٢]
قرآن مىفرمايد: كسى كه به ناحق براى نابودى ارزشها و اصول دين مجادله مىكند
[١]- سوره كهف، آيات ٥٤ و ٥٦.
[٢]- سوره حج، آيات ٨، ٧، ٥، ٣ و ٩.