جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ١٣٥ - ضرب المثل به عيسى ابن مريم از روى جدل
خدا (ملائكه) پرداخت - كه به خاطر تكرار سئوال و جواب، تعبير به مجادله شده است - و از آنجا كه حضرت ابراهيم عليه السلام مردى بردبار و مهربان بود حتىالامكان مىخواست آن قوم را از عذاب نجات دهد مثلاً گفت اگر در ميان قوم لوط عليه السلام ٥٠ نفر از مؤمنين باشند آنان را هلاك مىكنيد؟ گفتند: خير. حضرت پرسيد اگر چهل نفر باشند چطور؟ گفتند: خير. تا اينكه پيوسته كم كرد تا رسيد به يكى، گفتند عذاب نمىكنيم، گفت: در ميان آنها حضرت لوط زندگى مىكند! گفتند مىدانيم، هر آينه او را با خانوادهاش نجات مىدهيم و در پايان گفتند حكم خدا قطعى و بدون برگشت است.
اين نمونه از مجادله حضرت ابراهيم، جدال احسنى است براى گفتن حقيقت و فهم واقعيت.
ضرب المثل به عيسى ابن مريم از روى جدل
١٧ - (وَ لَمّا ضُرِبَ اِبْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً إِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ وَ قالُوا أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ إِلاّ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ إِنْ هُوَ إِلاّ عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنِي إِسْرائِيلَ).[١]
همين كه آيۀ (إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اَللّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ)،[٢] «البته شما و آنچه را از غير خدا كه مىپرستيد، آتش افروز دوزخيد و در آتش وارد مىشويد.» نازل شد، مشركين قريش گفتند: اگر خدايان ما آتش افروز جهنم باشند، عيسى عليه السلام هم كه محمد صلى الله عليه و آله و سلم او را تقديس نموده بايد بسوزد چون پيامبر گفته شما با تمام معبودهايتان در جهنميد، پس چون نصارى كه مسيح عليه السلام را پسر خدا يا شريك او
[١]- سوره زخرف، آيات ٥٨، ٥٧ و ٥٩.
[٢]- سوره انبيا، آيه ٩٨.