جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٥٠ - ٣ - جدال قبيح
[٣] - جدال قبيح
در اين قسم از مجادله انسان در جهت اثبات امر باطلى است و از مقدمات باطله و بىاساس استفاده مىكند كه قرآن مجيد از آن نهى فرموده، مىفرمايد: (وَ هَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ وَ جادَلُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ اَلْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ).[١] هر امتى همت مىگماشت كه پيغمبر خود را دستگير و هلاك گرداند و با جدل و گفتار باطل برهان حق را پايمال سازد و ما آنان را به كيفر اعمالشان رسانديم.
(إِنَّ اَلَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اَللّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلاّ كِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغِيهِ).[٢] (بىگمان كسانى كه بىدليل در آيات الهى مجادله مىكنند، در سينههايشان جز كبر و غرور وجود ندارد كه هرگز به آن نمىرسند). در اين آيه هم از كسانى كه با كبر و غرور به مجادله در انكار آيات الهى مىپردازند مذمت شده است.
قالَ عَلى عليه السلام: «لَعَنَ اللّهُ الَّذينَ يُجادِلُونَ في ديٖنِهِ اُولئِكَ مَلْعُونُون عَلى لِسانِ نَبيّه»٣ خداوند كسانى را كه در مورد دين خدا مجادله مىكنند از رحمت خود دور ساخته و اينان از زبان پيامبر خدا لعنت شدهاند.
(وَ مِنَ اَلنّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اَللّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ).[٤] بعضى از مردم ناآگاهانه درباره خدا به مجادله مىپردازند و از هر شيطان سركشى پيروى مىنمايند.
(وَ مِنَ اَلنّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اَللّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ).[٥] بعضى از مردم ناآگاهانه درباره خدا به مجادله مىپردازند بدون حجت روشن و هدايت و
[١]- سورۀ غافر، آيۀ ٥.
[٢]- سورۀ مؤمن، آيۀ ٥٦.
[٣]- عيون اخبار الرضا، ج ٢، ح ٢٨٧.
[٤]- سوره حج، آيه ٣.
[٥]- سوره حج، آيه ٨.