قابيل و همه پيامبران[١] با پادشاهان و مخالفين خود مخصوصاً پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم با مشركان و كافران و منافقان زمان خودش و جدال و احتجاج امامان شيعه عليهم السلام با زمامداران خودسر و پيشوايان فرقه‌هاى مختلف و احتجاجات حضرت زهرا عليها السلام با مخالفان در مورد خلافت و فدك، كه مرحوم طبرسى در كتاب ارزشمند احتجاج بسيارى از احتجاجات و مناظره‌هاى سودمند ائمه عليهم السلام را آورده است و بخشى از آن در خطبۀ فدك حضرت زهرا آمده است كه علاقمندان مى‌توانند به آن مراجعه كنند.

در دنياى كنونى كه انديشه‌هاى الحادى و عقايد و افكار ضد اخلاقى و دينى و فرهنگهاى مبتذل و انحرافى به انسان‌ها هجوم آورده، مى‌طلبد كه انديشمندان و فرهيختگان و كارشناسان دين با منطق و استدلال و مناظرۀ نيكو، فرهنگ نورانى اسلام را ترويج كنند و با استفاده از روش‌هاى پسنديده و گفتار سنجيده و ابزار علم و حكمت و برهان، اسلام جهانشمول را به ديگران معرفى كنند و به شبهات جواب قانع كننده بدهند و در مناظره‌هاى مهم ماهواره‌اى و اينترنتى و تلويزيونى كه گاهى در سطح دنيا براى ميليون‌ها شنونده پخش مى‌شود، بتوانند موفق باشند و از مكتب نورانى اسلام و تشيع بخوبى دفاع كنند و در مناظره‌ها شكست نخورند.

جزوه ناچيزِ حاضر تحقيق مختصرى است درباره جدل و استدلال احسن در قرآن مجيد كه يكى از راههاى كاربردى قرآن براى هدايت انسان‌ها و ارشاد گمراهان مى‌باشد و خداوند صراحتاً پيامبر و پيروانش را براى دعوت مردم بعد از حكمت و موعظه يعنى برهان و خطابه، به آن فرا خوانده است كه اين اثر قرآنى بعد از سه دوره تدريس در سالهاى ١٣٨٠ و ١٣٧٩ براى دانشجويان پسر و دختر در دانشكده علوم قرآنى استان قم، براى استفادۀ همگان به رشتۀ تحرير در آمده، اميد است دانشجويان عزيز دانشگاه‌هاى علوم قرآنى و طلاّب حوزه‌هاى علميه با آشنايى به آداب و شرايط

[١]- مجادلۀ حضرت هود عليه السلام با قوم عاد، سوره هود/ ٥٧-\٥٠. و مجادلۀ صالح عليه السلام با قوم ثمود/سوره هود/ ٨٠-\٧٨.