جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ١٠٩ - ٤ - اَلاِسجال
مگردان بىگمان كه تو خُلف وعده نمىكنى. آوردن لفظ ما وَعَدْتَنا، (آنچه را به ما به وسيله پيامبرانت وعده دادى) و اينكه خداوند خلف وعده نمىكند، در مقام دعااصطلاحاً اِسجال است و درخواستِ اجابت را، حتمى مىسازد.
و در آيه (رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنّاتِ عَدْنٍ اَلَّتِي وَعَدْتَهُمْ)[١] آوردن لفظ وَعَدْتَهُمْ وعدۀ خداوند را يادآور مىشود و، ادخال در بهشت را بر خداوند قطعى مىسازد و مثل قوله تعالى: (... اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ...)[٢] با توجه به اينكه خداوند در اين آيه فرموده مرا بخوانيد تا دعاى شما را اجابت كنم لذا وعده خدا را به استجابت، در مقام دعا، ذكر مىكنيم تا دعاى ما را مستجاب كند.
و در آيه: (... اِحْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اِثْنَيْنِ وَ أَهْلَكَ...)[٣] اى نوح در كشتى از هر حيوانى يك جفت سوار كن و اهلبيت خود را در آن قرار بده، حضرت نوح عليه السلام عرض مىكند: (... رَبِّ إِنَّ اِبْنِي مِنْ أَهْلِي وَ إِنَّ وَعْدَكَ اَلْحَقُّ...)[٤] چون خداوند قبلاً به او فرموده بود اهل و خاندانت رادر كشتى قرار بده، حضرت اخذ به وعده خداوند مىكند و مىخواهد فرزند خود را بعنوان اينكه اهل او است به كشتى بياورد كه خطاب مىشود او اهليت تو را ندارد و از اهل تو نيست.
و در آيه: (إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ اَلْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ)،[٥] (به ياد آوريد هنگامى را كه از پروردگارتان دادرسى مىكرديد پس خداوند دعايتان را مستجاب كرد و فرمود من با هزار نفر از ملائكه پى در پى شما را يارى مىكنم) اشاره است به اينكه در جنگ بدر، وقتى پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم نظر كرد به
[١]- سورۀ غافر، ٨.
[٢]- سورۀ غافر، ٦٠.
[٣]- سوره هود، آيه ٤٠.
[٤]- سوره هود، آيه ٤٥.
[٥]- سوره انفال، آيه ٩.