جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٨٨ - راههاى اعتراف گرفتن از مجيب (مدافع و محافظ عقيده و انديشه)

روا نيست.

آموزش آداب و روش مناظره به سائل

(معترض)

همانطور كه قبلاً بيان شد در مناظره و مجادله مجيب از هجوم و غلبه سائل جلوگيرى و دفاع مى‌كند و مدافع غالباً در نبرد از مهاجم ضعيف‌تر است چون آغاز بحث با سائل (مهاجم) مى‌باشد و او در امكانش هست كه سؤالات خود را هر طورى خواست تنظيم كند و هر چه را نخواست ترك كند و مجيب غالباً در محاوره ناچار به مماشات است، فلذا سائل براى رسيدن به هدف خود يعنى اعتراف گرفتن از مجيب (مخاطب و محافظ عقيده در مناظره) بايد نكات زير را رعايت كند:

[١] - قبل از وارد شدن در بحث و مناظره بايد موضع و يا مواضع (قاعده و يا قواعد و اصول كلى) را كه از آنها مقدمات مشهوره جزئيه به دست مى‌آيد، پيش خود حاضر و آماده داشته باشد.

٢ - سائل قبل از ورود به بحث و جدل روش‌ها و راهكارهايى را كه براى تسليم كردن مجيب لازم است، براى خود در نظر بگيرد و خود را كاملاً آماده كند.

٣ - اگرچه مقصود سائل در جدل، ردّ اعتقاد و نظر مجيب مى‌باشد لكن از اوّل اين امر را تصريح نكند و آن را براى بعد از طرح سؤالات بگذارد و در ابتدا از او براى مقدمات مشهوره و مقبوله در نزد عامه مردم و يا حداقل در نزد مخاطب، اعتراف بگيرد كه مجالى براى انكار پيدا نكند و او را تسليم كند.١

راه‌هاى اعتراف گرفتن از مجيب

(مدافع و محافظ عقيده و انديشه)

براى اقرار گرفتن از مجيب و محكوم كردن او راههايى وجود دارد، كه با ذكر

[١]- منطق مظفر، ص ٤٠٠.