آيا تصرّف خدا دل مؤمن را بطور مباشرت، معنى‌اى غير از انكشاف حقيقت توحيد در تمام مراحل آن از توحيد ذاتى و اسمائى و صفاتى و أفعالى ميتواند داشته باشد؟! [١]

و عجيب اينجاست كه در تمام دعاهاى شبهاى دهه آخر شهر مبارك رمضان از شب بيست و يكم تا سى‌ام، اين دعا در تمام آن أدعيه با عين همين عبارت تكرار شده است. بدين معنى كه چون دهه سوّم افضل اوقات ماه رمضان است و مرد مؤمن صائم بواسطه تقرّب به خدا و دعا و مناجات و قرائت قرآن و غيرها روحش صفا پيدا كرده است، اينك قابل استفاضه از فيوضات غيبيّه الهيّه شده و لياقت اينگونه دعا را پيدا كرده است كه از خدايش بخواهد كه رفع جميع حجابها را از او بنمايد، و او را به مقام توحيد كامل برساند، و ذات أقدسش در قلب وى متجلّى گردد. و حقّاً اين فوز عظيمى است.

ملاحظه كنيد عين اين عبارت مكرّره را در تمام دعاهاى اين دهه مباركه كه بركتش از دو دهه پيشين افزون است:

أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ ءَالِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِى فِى هَذِهِ اللَيْلَةِ فِى السُّعَدَآءِ، وَ رُوحِى مَعَ الشُّهَدَاءِ، وَ إحْسَانِى فِى عِلِّيِّينَ، وَ إسَاءَتِى مَغْفُورَةً؛ وَ أَنْ تَهَبَ لِى يَقِينًا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِى، وَ إيمَانًا يُذْهِبُ الشَّكَّ عَنِّى، وَ تُرْضِيَنِى بِمَا قَسَمْتَ لِى!

[٢]

______________________________ [١] در كتاب «أحاديث مثنوى» ص ٢٦ گفته است:

حديث‌

لا يَسَعُنى أرْضى وَ لا سَمائِى؛ وَ يَسَعُنى قَلْبُ عَبْدِىَ الْمُؤْمِنِ‌

را سهروردى در «عَوارفُ المعارف» كه در حاشيه «إحياء العلوم» ج ٢، ص ٢٥٠ طبع شده است، آورده است‌

[٢]. اين ده دعا را شيخ طوسى در «مصباح المتهجّد» ص ٤٣٥ تا ص ٤٣٩ در تحت عنوان الدّعاءُ المُختصُّ بالعَشرِ الاواخِر ذكر كرده است. و مجلسى در «زاد المعاد» ورق ٧٢ تا ورق ٧٤ نقل كرده و فرموده است: به سندهاى معتبر در هر شب از دهه آخر دعاى مخصوصى از حضرت صادق ٧ وارد شده است و بر مطالب دنيا و آخرت مشتمل است. و محدّث قمّى در «مفاتيح الجنان» ص ٢٢٨ تا ص ٢٣٣ آورده و فرموده است: و از جمله اين دعاهاست كه در «كافى» مسنداً و در «مُقنعه» و «مصباح» مرسلًا نقل شده كه ميگوئى‌