نوع بشر و يگانه امتياز افراد بى‌شمار آنان از يك ديگر بر محور اين نيرو دور ميزند و يگانه وديعه‌اى است كه پروردگار به سلسله بشر بامانت سپرده است و خطاب‌ (أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ) خطاب تقرير است كه از حريم كبريائى شرف صدور يافت و در آن صحنه اشهاد بر سلسله بشر منت نهاد و تا ابد او را مسئول اين نعمت معرفى فرمود كه پيوسته بسپاس اين موهبت قيام نمايند و بدين خطاب نيز اعلام فرمود كه براى زندگى بشر زندگى با نظام ديگرى و حساب جداگانه‌اى مقرر نموده و آنان را بمعرض آزمايش در خواهد آورد و حيات و زندگى جاودان بآنان موهبت خواهند فرمود و رابطه ساحت كبريائى با موجودات فقط رابطه ايجاد و افاضه است و خطاب و سخنان او نيز مبنى بر تعليم وجودى و افاضه نيروى شهود خواهد بود.

بر حسب نظام اشرف پروردگار آغاز بقدسيان و ارواح قدسيه نيروى شهود زياده بر تصور موهبت فرموده و رسول صادع اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلم و اوصياء عليهم السّلام را بر ساير رسولان فضيلت داده بر اين اساس بپاسخ ساحت كبريائى سبقت نموده و در مقام انقياد و اظهار عبوديت بر آمده گوى فضيلت و سبقت وجودى را در همه عوالم و نشئات بر رسولان و پيامبران و بر قدسيان و بر سلسله بشر ربوده‌اند و موهبت شهود بآنان در اين نظام اختيار بصورت روح قدس ظهور مى‌نمايد و لازم آن وساطت فيوضات تكوينى است.

از جمله سمت تعليم و رهبرى سلسله بشر را نيز بعهده گرفته‌اند و مراتب نازل از نيروى شهود در نظام اختيار بصورت روح ايمان و تقوى ظهور مى‌نمايد و حكم فطرت و خداشناسى كه در نهاد بيگانگان است عبارت از نيروى شهودى است كه در آن شائبه تيرگى و تزلزل بوده و در اين نظام اختيار در اثر سير و سلوك اختيارى آميخته بعناد و كفران نعمت بوده و نيز بصورت غفلت از مسير خواهد درآمد.

عالم شهود و اشهاد و پيمان ملكوتى عالم انسانى است و نخستين سير