درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٦٠ - حديث ٧ از اصول كافى
در نتيجه علم باشياء عين علم بذات كبريائى واحد بوحدت حقيقى است كه بعلم بذات كبريائى همين علم و احاطه شهودى باشياء و موجودات است نه بامر و علم ديگرى زيرا ساحت كبريائى كه اشياء و موجودات را از كتم عدم بعرصه هستى در آورده بحقايق و همه شئون آنها قبل از خلقت احاطه شهودى داشته و هرگز از خارج چيزى را استفاده نخواهد نمود.
در نتيجه علم كبريائى بموجودات امكانى عين ذات و نيز علم بهمه موجودات و جزئيات است و كثرت متعلقات و معلومات نيز ضرر بوحدت حقيقى علم فعلى نخواهد داشت زيرا وحدت حقيقى علم مجهول الكنه مانند وحدت حقيقى وجود كبريائى است و كثرت معلومات هرگز سبب كثرت در ذات احديت كبريائى نخواهد بود.
زيرا كثرت معلومات بطور حلول نيست سبب تركيب ذات كبريائى نخواهد بود بلكه معلومات در آن مقام كبريائى موجود بوجود حقيقى نورى است مانند علم فعلى بآنها و اعلى و اشرف از وجودات عقلانى و طبيعى و نفسانى و مادى است و منافات ندارد كه معلومات و همه شئون آنها در مقامات امكانى كثرت نامتناهى داشته باشند و از مظاهر نازل علم و قدرت ساحت كبريائى خواهند بود.
از جمله اقوال در باره علم ساحت كبريائى باينكه علم بذات كبريائى عين ذات ازلى است ولى علم باشياء و موجودات امكانى او وجود عقل اول و صورتهاى است كه قائم باويند.
بديهى است لازم مىآيد كه ذات كبريائى بر آثار و مظاهر كبريائى خود در عالم امكان احاطه علمى نداشته جز توسط مخلوقى مانند موجود شريف عقل اول و آنچه در او نهاده شده است.
و نيز مراد از صورتهاى قائم بعقل اول بطور حصول باشد محال است زيرا علم بشىء در موجودات مجرد بطور حضورى خواهد بود.