و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه مى‌باشد، سه و چهار تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم دوازده حاصل شد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه ربع و به اولاد خئوله ثلث منكسر بر آنها و براى اولاد عمومه باقى منكسر بر آنها مى‌باشد، با انجام عمل انكسار- به توضيح دو فقره قبل- يك هزار و پانصد و دوازده حاصل و مسأله تصحيح شد، پس به زوجه ربع- سيصد و هفتاد و هشت- به خئوله ثلث- پانصد و چهار- به مادرى ثلث- يكصد و شصت و هشت- به هركدام هشتاد و چهار و به پدرى باقى- سيصد و سى و شش- به هركدام يكصد و دوازده و براى اولاد عمومه باقى- ششصد و سى- به مادرى ثلث- دويست و ده- به هركدام يكصد و پنج و به پدرى باقى يعنى چهارصد و بيست اثلاثاً به هر پسر يكصد و بيست و دختر شصت مى‌رسد و همچنين است با ردّ.

سه پسر و دو دختر عموى پدرى با يك پسر يا يك دختر عمو يا عمه مادرى و يك پسر دايى پدرى و يك دختر خاله مادرى يا بعكس:

١٤٥٩- براى اولاد خئوله ثلث و براى اولاد عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه، و سه اصل فريضه است، كه به اولاد دايى‌ها ثلث منكسر بر شش و به اولاد عموها ثلثان منكسر بر چهل و هشت است مى‌رسد،[١] و دو عدد بعد از ردّ متداخل شدند أكثر را در اصل فريضه ضرب نموديم هفتاد و دو حاصل و مسأله صحيح شد، پس به اولاد خئوله ثلث- بيست و چهار- به مادرى سدس- چهار- و به پدرى باقى- بيست- و به اولاد عمومه ثلثان- چهل و هشت- به مادرى سدس يعنى هشت و به پدرى باقى يعنى چهل اثلاثاً به هر پسر ده و دختر پنج مى‌رسد.

١٤٦٠- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و سهم اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه و با مخرج نصف- يعنى سه و دو- تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم شش حاصل شد و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف‌

[١] - براى خئوله مادرى سدس و باقى براى پدرى‌ها، براى عمومه مادرى سدس و باقى براى پدرى‌ها هشت را در شش ضرب نموديم چهل و هشت حاصل شد، ميان سهام و رؤوس عمومه- دو و چهل و هشت- توافق در نصف است، رؤوس‌شان را رد نموديم بيست و چهار بدست آمد، بعد از رد ميان بيست و چهار و شش تداخل است اكتفاء به أكثر بيست و چهار- نموديم و آن را ضرب در اصل فريضه نموديم ....