فريضه است، كه به اولاد خئوله ثلث منكسر بر شش و به اولاد عمومه ثلثان منكسر بر چهل و دو است‌[١] دو عدد متداخلند أكثر را در اصل فريضه ضرب نموديم يكصد و بيست و شش حاصل و مسأله تصحيح شد، پس به اولاد خئوله ثلث- چهل و دو- به مادرى ثلث- چهارده- به هركدام هفت و به پدرى باقى- بيست و هشت- به هركدام چهارده و به اولاد عمومه ثلثان- هشتاد و چهار- به مادرى ثلث- بيست و هشت- به هركدام چهارده و به پدرى باقى يعنى پنجاه و شش اثلاثاً به هر پسر شانزده و دختر هشت مى‌رسد و همچنين است با ردّ.

١٤٤٨- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و به اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه و با مخرج نصف- يعنى سه و دو- تباين دارد يكى را در ديگرى ضرب نموديم شش حاصل شد و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف و به اولاد خئوله ثلث منكسر بر آنها و به اولاد عمومه باقى منكسر بر آنها است، مى‌رسد، با انجام عمل انكسار- به توضيح فقره قبل- دويست و پنجاه و دو حاصل و مسأله تصحيح شد، پس به زوج نصف- يكصد و بيست و شش- و به اولاد خئوله ثلث- هشتاد و چهار- به مادرى ثلث- بيست و هشت- به هركدام چهارده و به پدرى باقى- پنجاه و شش- به هركدام بيست و هشت و براى اولاد عمومه باقى- چهل و دو- به مادرى ثلث يعنى چهارده به هركدام هفت و به پدرى باقى- بيست و هشت- اثلاثاً به هر پسر هشت و دختر چهار مى‌رسد و همچنين است با ردّ.

١٤٤٩- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ربع مخرجش چهار و سهم اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج اين دو كسر سه مى‌باشد، سه و چهار تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم دوازده حاصل شد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه ربع و به اولاد خئوله ثلث منكسر بر آنها و به اولاد عمومه باقى منكسر بر آنها است‌

[١] - براى دايى‌هاى مادرى ثلث و باقى براى پدرى، دو را در سه ضرب نموديم شش حاصل شد، براى عموهاى مادرى ثلث و باقى براى پدرى‌ها، هفت را در دو ضرب نموديم چهارده حاصل شد و آن را در سه ضرب نموديم چهل و دو حاصل شد، ميان چهل و دو و شش تداخل است ....