اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه- به اولاد خئوله ثلث- دو- منكسر بر آنها و به اولاد عمومه باقى منكسر بر آنها مى‌رسد، با انجام عمل انكسار- به توضيح فقره قبل- دويست و شانزده حاصل و مسأله تصحيح شد، به زوج نصف يعنى يكصد و هشت و به اولاد خئوله ثلث هفتادو دو به مادرى‌ها سدس دوازده و به پدرى‌ها باقى- شصت- بالسّويّة به هركدام سى و به اولاد عمومه باقى يعنى سى و شش به مادرى سدس بالسّويّة و به پدرى باقى اثلاثاً و همچنين است با ردّ.

١٣٩٥- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ربع مخرجش چهار و سهم اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج اين دو كسر سه مى‌باشد، ومخرج دوكسر- سه و چهار- تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم دوازده حاصل و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه ربع- سه- و به اولاد خئوله ثلث- چهار- منكسر بر آنها و به اولاد عمومه باقى- پنج- منكسر بر آنها مى‌باشد، با انجام عمل انكسار- به توضيح دو فقره قبل- چهارصد و سى و دو حاصل و مسأله تصحيح شد، به زوجه ربع يعنى يكصد و هشت و به اولاد خئوله ثلث- يكصد و چهل وچهار- به مادرى سدس- بيست وچهار- و به پدرى باقى يعنى يكصد و بيست به هركدام شصت و به اولاد عمومه باقى يعنى يكصد و هشتاد به مادرى سدس- سى- بالسّويّة به هركدام پانزده و به پدرى باقى- يكصد و پنجاه- اثلاثاً به پسر صد و دختر پنجاه مى‌رسد و همچنين است با ردّ.

يك پسر و دختر عموى پدرى يك پسر و يك دختر عمه پدرى و يك پسر عموى مادرى و يك پسر و يك دختر دايى پدرى و دو پسر خاله مادرى:

١٣٩٦- سهم اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه، و سه اصل فريضه است. به اولاد خئوله ثلث- يك- منكسر بر دوازده و به اولاد عمومه ثلثان- دو- منكسر بر پنجاه و چهار مى‌رسد،[١] دو عدد متوافق در سدس‌اند، جزء وفق يكى را در

[١] - به خاله مادرى سدس و باقى به پدرى‌ها داده مى‌شود كه منكسر بر آنهاست، و چون مخرج دوكسر مادرى‌ها و پدرى‌ها متماثل است اكتفاء به يكى نموده و آن را در شش ضرب مى‌نماييم، دوازده حاصل مى‌شود كه به عموى مادرى سدس و باقى به پدرى‌ها اثلاثاً داده مى‌شود و چون منكسر بر آنها است و مخرج هر دو كسر مادرى و پدرى متماثلند، اكتفاء به يكى نموده و آن را در سه ضرب مى‌نماييم نُه حاصل مى‌شود و نُه را در شش ضرب نموديم پنجاه و چهار بدست مى‌آيد. ميان مخرج دو كسر خئوله و عمومه يعنى دوازده و پنجاه و چهار توافق شد ....