مخرج كسر- ده، كه به بيان پاورقى فقره قبل حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و شصت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- شصت- نصف- سى سهم- به زوج مى‌رسد؛ و ثُلث- بيست سهم- فرضاً به أولاد خواهران مادرى مى‌رسد و به هر گروه ده سهم داده مى‌شود و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد، و ده سهم باقى هم به آنها ردّ مى‌شود و به هر گروه چهار سهم داده مى‌شود و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

٥٨٤- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب أولاد خواهران مادرى فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلث و مخرجش سه است؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباين هستند، يكى از آنها در ديگرى ضرب و دوازده حاصل مى‌شود و دوازده اصل فريضه است، كه رُبع آن- سه سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و ثُلث- چهار سهم- فرضاً به أولاد خواهران مادرى مى‌رسد؛ و چون چهار بر آنها منكسر است، مخرج كسر- ده، كه به بيان پاورقى فقره (٥٨٢) حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب و يكصد و بيست حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه رُبع- سى سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و ثُلث- چهل سهم- فرضاً به أولاد خواهران مادرى مى‌رسد و به هر گروه بيست سهم مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد، و پنجاه سهم باقى هم به أولاد خواهران مادرى ردّ مى‌شود و به هر گروه بيست و پنج سهم مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

دو پسر و سه دختر از يك خواهر پدرى با سه پسر از خواهر پدرى ديگر:

٥٨٥- نصيب آنها فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه ثُلثان- دو سهم- فرضاً به آنها مى‌رسد؛ و چون دو بر آنها منكسر است، مخرج كسر- چهل و دو، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و يكصد و بيست و شش‌

[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل هفت و عدد رؤوس گروه دوّم سه است، و چون دو مخرج- هفت و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مى‌شود و حاصل بدست آمده در عدد گروه‌ها- دو- ضرب مى‌گردد و چهل و دو حاصل مى‌شود.