رُبع آن- سه سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و سُدس آن- دو سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و نصف آن- شش سهم- فرضاً و يك سهم باقى ردّاً به أولاد خواهر پدرى ردّ مى‌شود؛ و چون دو بر مادرى‌ها و باقى بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه به بيان پاورقى فقره (٥٧٦) حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه به زوجه رُبع- هجده سهم- مى‌رسد؛ و به أولاد خواهر مادرى سُدس- دوازده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و نصف- سى و شش سهم- فرضاً به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر دوازده سهم و به هر دختر شش سهم داده مى‌شود؛ و شش سهم باقى هم به پدرى‌ها ردّ مى‌شود و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر دو سهم و به هر دختر يك سهم مى‌رسد.

دو پسر و سه دختر از خواهر پدرى با يك پسر و يك دختر از خواهر مادرى:

٥٧٩- نصيب آنها فرض مادرانشان است به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو است و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مى‌باشد، و چون دو مخرج- دو و شش- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود و شش اصل فريضه است، كه سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و نصف آن- سه سهم- فرضاً و باقى- دو سهم- ردّاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و سه بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- چهارده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- شش- ضرب و هشتاد و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هشتاد و چهار- به مادرى‌ها سُدس- چهارده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و به پدرى‌ها نصف- چهل و دو سهم- فرضاً مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر دوازده سهم و به هر دختر شش سهم داده مى‌شود؛ و بيست و هشت سهم باقى هم به پدرى‌ها ردّ مى‌شود و أثلاثاً

[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل هفت است و عدد رؤوس گروه دوّم دو است، و چون دو مخرج- هفت و دو- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و چهارده حاصل مى‌گردد.