٥٧٥- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب أولاد خواهران پدرى فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌شود و دوازده اصل فريضه است، كه رُبع- سه سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و ثُلثان- هشت سهم- فرضاً به أولاد خواهران پدرى مى‌رسد؛ و چون هشت بر آنها منكسر است، مخرج كسر- بيست، كه به بيان پاورقى فقره (٥٧٣) حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و دويست و چهل- حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- دويست و چهل- رُبع- شصت سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و ثُلثان- يكصد و شصت سهم- فرضاً به أولاد خواهران پدرى مى‌رسد و به هر گروه هشتاد سهم داده مى‌شود و در گروه اوّل أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر سى و دو سهم و به يك دختر شانزده سهم داده مى‌شود و در گروه دوّم بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد، و بيست سهم باقى هم به أولاد خواهران پدرى ردّ مى‌شود و به هر گروه ده سهم مى‌رسد و در گروه اوّل أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر چهار سهم و به يك دختر دو سهم داده مى‌شود و در گروه دوّم بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

دو پسر و دو دختر از خواهر پدرى با دو پسر از خواهر مادرى:

٥٧٦- نصيب آنها فرض مادرانشان است به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو است و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مى‌باشد، و چون دو مخرج- دو و شش- متداخلند، اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود و شش اصل فريضه است، كه سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و نصف آن- سه سهم- فرضاً و باقى- دو سهم- ردّاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و سه بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- شش- ضرب و سى و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى و شش- به مادرى‌ها سُدس- شش سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان‌

[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل شش است و عدد رؤوس گروه دوّم دو است، و چون دو مخرج- شش و دو- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود.