فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٤٤ - يك پسر و سه دختر از خواهر پدرى با دو پسر و يك دختر از خواهر مادرى
بينشان تقسيم مىشود؛ و بيست سهم باقى هم به أولاد خواهران پدرى ردّ مىگردد و به هر گروه ده سهم داده مىشود و در گروه اوّل أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى يك پسر چهار سهم و هر دختر دو سهم مىبرد، و در گروه دوّم بالسّويّة بينشان تقسيم مىگردد.
يك پسر و سه دختر از خواهر پدرى با دو پسر و يك دختر از خواهر مادرى:
٥٦٤- نصيب آنها فرض مادرانشان است به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو است و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مىباشد، و چون دو مخرج- دو و شش- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر- شش- مىشود و شش اصل فريضه است، كه سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مىرسد؛ و نصف آن- سه سهم- فرضاً و باقى- دو سهم- ردّاً به أولاد خواهر پدرى مىرسد؛ و چون يك بر مادرىها و سه بر پدرىها منكسر است، مخرج كسر- پانزده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است[١]- در اصل فريضه- شش- ضرب مىشود و نود حاصل مىگردد، و از اين فريضه- نود- به مادرىها سُدس- پانزده سهم- مىرسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مىگردد؛ و به پدرىها نصف- چهل و پنج سهم- فرضاً مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به يك پسر هجده سهم و به هر دختر نُه سهم داده مىشود؛ و سى سهم باقى هم به پدرىها ردّ مىشود و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به يك پسر دوازده سهم و به هر دختر شش سهم داده مىشود.
٥٦٥- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و نصيب آنها فرض مادرانشان است، به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مىباشد، و چون فرض زوج و نصيب أولاد خواهر پدرى نصف است و مخرج هر دو فرض دو مىباشد و بين اين دو مخرج- دو و دو- تماثُل است، اكتفاء به يكى از آنها مىگردد، و از طرفى چون دو مخرج باقى- دو
[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل پنج و عدد رؤوس گروه دوّم سه است، و چون دو مخرج- پنج و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مىشود و پانزده حاصل مىشود.