فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٤٠ - يك پسر و دو دختر از يك خواهر پدرى و يك پسر و دو دختر از خواهر پدرى ديگر با يك پسر و يك دختر از يك خواهر مادرى و يك پسر و يك دختر از خواهر مادرى ديگر
تقسيم مىگردد، يعنى به پسر دوازده سهم و به هر دختر شش سهم داده مىشود.
٥٥٧- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب آنها فرض مادرانشان است، به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مىباشد، و چون نصيب أولاد خواهر پدرى- دو- با مخرج فرض زوجه- چهار- و نصيب أولاد خواهر مادرى- شش- تداخُل دارد، از آن صرف نظر مىشود و به دو مخرج ديگر- چهار و شش- اكتفاء مىگردد، و از طرفى چون مخرج فرض زوجه- چهار- و نصيب أولاد خواهر مادرى- شش- توافق در نصف دارند، نصف يكى در تمام ديگرى ضرب مىشود و دوازده حاصل مىگردد و دوازده اصل فريضه است، كه رُبع آن- سه سهم- به زوجه مىرسد؛ و سُدس آن- دو سهم- به أولاد خواهر مادرى مىرسد؛ و نصف آن- شش سهم- فرضاً و يك سهم باقى ردّاً به أولاد خواهر پدرى مىرسد؛ و چون دو بر مادرىها و باقى بر پدرىها منكسر است، مخرج كسر- دوازده، كه به بيان پاورقى فقره (٥٥٥) حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مىشود و يكصد و چهل و چهار حاصل مىگردد، و از اين فريضه- يكصد و چهل و چهار- به زوجه رُبع- سى و شش سهم- مىرسد؛ و به أولاد خواهر مادرى سُدس- بيست و چهار سهم- مىرسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مىگردد؛ و نصف- هفتاد و دو سهم- فرضاً به پدرىها مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به پسر سى و شش سهم و به هر دختر هجده سهم داده مىشود؛ و دوازده سهم باقى هم به پدرىها ردّ مىشود و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به پسر شش سهم و به هر دختر سه سهم داده مىشود.
يك پسر و دو دختر از يك خواهر پدرى و يك پسر و دو دختر از خواهر پدرى ديگر با يك پسر و يك دختر از يك خواهر مادرى و يك پسر و يك دختر از خواهر مادرى ديگر:
٥٥٨- نصيب پدرىها ثُلثان و مخرجش سه است و نصيب مادرىها ثُلث و مخرجش سه مىباشد؛ و چون دو مخرج- سه و سه- مُتماثلند، اكتفاء به يكى از آنها مىشود و سه اصل فريضه است، كه ثُلثان- دو سهم- فرضاً به پدرىها و ثُلث- يك سهم- به