سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و نصف آن- سه سهم- فرضاً و باقى- دو سهم- ردّاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون يك سهم بر مادرى‌ها و باقى پنج سهم- بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- دوازده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به مادرى‌ها سُدس- دوازده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و به پدرى‌ها نصف- سى و شش سهم- فرضاً مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به پسر هجده سهم و به هر دختر نُه سهم داده مى‌شود؛ و بيست و چهار سهم باقى هم به پدرى‌ها ردّ مى‌شود و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به پسر دوازده سهم و به هر دختر شش سهم داده مى‌شود.

٥٥٦- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و نصيب آنها فرض مادرانشان است، به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مى‌باشد، و چون فرض زوج و نصيب أولاد خواهر پدرى نصف است و مخرج هر دو فرض دو مى‌باشد، بين اين دو مخرج- دو و دو- تماثُل مى‌شود و اكتفاء به يكى از آنها مى‌گردد، و از طرفى چون دو مخرج باقى- دو و شش- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود و شش اصل فريضه است، كه نصف آن- سه سهم- به زوج مى‌رسد؛ و سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و دو سهم باقى فرضاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و دو بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- دوازده، كه به بيان پاورقى فقره قبل حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوج نصف- سى و شش سهم- مى‌رسد؛ و به أولاد خواهر مادرى سُدس- دوازده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و بيست و چهار سهم باقى فرضاً به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان‌

[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل چهار و عدد رؤوس گروه دوّم سه است، و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌شود.