فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٣٧ - يك پسر و دو دختر از يك خواهر پدرى با دو پسر و يك دختر از خواهر پدرى ديگر
شش سهم داده مىشود؛ و سه سهم باقى هم به پدرىها ردّ مىشود و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به پسر دو سهم و به دختر يك سهم مىرسد.
يك پسر و دو دختر از يك خواهر پدرى با دو پسر و يك دختر از خواهر پدرى ديگر:
٥٥٢- نصيب آنها فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است و سه اصل فريضه مىباشد، كه ثُلثان- دو سهم- فرضاً به آنها مىرسد؛ و چون دو بر آنها منكسر است، مخرج كسر- چهل، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مىشود و يكصد و بيست حاصل مىگردد، و از اين فريضه- يكصد و بيست- ثُلثان- هشتاد سهم- فرضاً به آنها مىرسد و به هر گروه چهل سهم مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى در گروه اوّل به يك پسر بيست سهم و به هر دختر ده سهم داده مىشود، و در گروه دوّم به هر پسر شانزده سهم و به يك دختر هشت سهم داده مىشود؛ و چهل سهم باقى هم به آنها ردّ مىشود و به هر گروه بيست سهم داده مىشود و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى در گروه اوّل به يك پسر ده سهم و به هر دختر پنج سهم داده مىشود، و در گروه دوّم به هر پسر هشت سهم و به يك دختر چهار سهم داده مىشود.
٥٥٣- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و نصيب آنها نصيب مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه مىباشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- مُتباين هستند، يكى در ديگرى ضرب مىشود و شش حاصل مىگردد و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه سهم- مىرسد؛ و سه سهم باقى به أولاد خواهران پدرى فرضاً مىرسد؛ و چون سه منكسر بر أولاد خواهران پدرى است، مخرج كسر- چهل، كه به بيان پاورقى فقره قبل حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس
[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل چهار و عدد رؤوس گروه دوّم پنج است، و چون دو مخرج- چهار و پنج- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مىشود و بيست حاصل مىگردد و حاصل بدست آمده- يعنى بيست- در عدد گروهها- يعنى دو- ضرب مىگردد و چهل حاصل مىشود.