و دو- تماثُل مى‌شود و اكتفاء به يكى از آنها مى‌گردد، و از طرفى چون دو مخرج باقى- دو و شش- متداخلند، اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود و شش اصل فريضه است، كه نصف آن- سه سهم- به زوج مى‌رسد؛ و سُدس آن- يك سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و دو سهم- باقى فرضاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و دو بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و سى و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى و شش- به زوج نصف- هجده سهم- مى‌رسد؛ و به أولاد خواهر مادرى سُدس- شش سهم- سهم مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و دوازده سهم باقى فرضاً به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به پسر هشت سهم و به دختر چهار سهم داده مى‌شود.

٥٥١- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب آنها فرض مادرانشان است، به اين صورت كه فرض خواهر پدرى نصف و مخرجش دو و فرض خواهر مادرى سُدس و مخرجش شش مى‌باشد، و چون نصيب أولاد خواهر پدرى- دو- با مخرج فرض زوجه- چهار- و نصيب أولاد خواهر مادرى- شش- تداخُل دارد، از آن صرف نظر مى‌شود و به دو مخرج ديگر- چهار و شش- اكتفاء مى‌گردد، و از طرفى چون مخرج فرض زوجه- چهار- و نصيب أولاد خواهر مادرى- شش- توافق در نصف دارند، نصف يكى در تمام ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه رُبع آن- سه سهم- به زوجه مى‌رسد؛ و سُدس آن- دو سهم- به أولاد خواهر مادرى مى‌رسد؛ و نصف آن- شش سهم- فرضاً و يك سهم باقى ردّاً به أولاد خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون دو بر مادرى‌ها و باقى بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و سى و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى و شش- به زوجه رُبع- نُه سهم- مى‌رسد؛ و به أولاد خواهر مادرى سُدس- شش سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و نصف- هجده سهم- فرضاً به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به پسر دوازده سهم و به دختر