مادرى‌ها و دو سهم پدرى‌ها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- پانزده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و چهل و پنج حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- چهل و پنج- به مادرى‌ها ثُلث- پانزده سهم- مى‌رسد و به هركدام سه سهم داده مى‌شود؛ و سى سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به برادر پدرى بيست سهم و به خواهر پدرى ده سهم داده مى‌شود.

٤٦٨- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد، و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- دو سهم- مى‌رسد؛ و يك سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك سهم پدرى‌ها و دو سهم مادرى‌ها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- پانزده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و نود حاصل مى‌شود، و از اين فريضه- نود- به زوج نصف- چهل و پنج سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- سى سهم- مى‌رسد و به هركدام شش سهم داده مى‌شود؛ و پانزده سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به برادر پدرى ده سهم و به خواهر پدرى پنج سهم داده مى‌شود.

٤٦٩- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد، و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- چهار سهم- مى‌رسد؛ و پنج سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون پنج سهم پدرى‌ها و چهار سهم مادرى‌ها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- پانزده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس افراد دو

[١] - زيرا عدد رؤوس مادرى‌ها پنج است و عدد رؤوس پدرى‌ها سه است؛ و چون دو مخرج- پنج و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مى‌شود و پانزده حاصل مى‌گردد.