٣٨١- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و فرض دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد، و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه سهم- و به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- دو سهم- مى‌رسد؛ و يك سهم باقى به دو برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد؛ و چون دو سهم مادرى‌ها و يك سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر است، مخرج كسر- دوازده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوج نصف- سى و شش سهم- و به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- بيست و چهار سهم- مى‌رسد و به هركدام شش سهم داده مى‌شود؛ و دوازده سهم باقى به دو برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر چهار سهم و به هر خواهر دو سهم مى‌رسد.

٣٨٢- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و فرض دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- با هم متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد، و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- و به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- چهار سهم- و پنج سهم باقى به دو برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد؛ و چون پنج سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر است، مخرج كسر- شش، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوجه رُبع- هجده سهم- و به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- بيست و چهار سهم- مى‌رسد و به هركدام شش سهم داده مى‌شود؛ و سى سهم باقى به دو برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر ده سهم و به هر خواهر پنج سهم مى‌رسد.

دو برادر و سه خواهر پدر و مادرى يا پدرى با يك برادر و دو خواهر مادرى:

٣٨٣- فرض يك برادر و دو خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه است، و سه اصل‌