سهم- و پنج سهم باقى به برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد؛ و چون چهار سهم مادرى‌ها و پنج سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر است، مخرج كسر- دوازده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و يكصد و چهل و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- يكصد و چهل و چهار- به زوجه رُبع- سى و شش سهم- و به برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- چهل و هشت سهم- مى‌رسد، و به هركدام شانزده سهم داده مى‌شود؛ و شصت سهم باقى به برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد، و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به برادر سى سهم و به هر خواهر پانزده سهم مى‌رسد.

دو برادر و يك خواهر پدر و مادرى يا پدرى با دو برادر و دو خواهر مادرى:

٣٦٥- فرض دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه است، و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- يك سهم- و دو سهم باقى به دو برادر و يك خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد؛ و چون يك سهم مادرى‌ها و دو سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر است، مخرج كسر- بيست، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و شصت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- شصت- به دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث- بيست سهم- مى‌رسد و به هركدام پنج سهم داده مى‌شود؛ و چهل سهم باقى به دو برادر و يك خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر شانزده سهم و به يك خواهر هشت سهم مى‌رسد.

٣٦٦- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و فرض دو برادر و دو خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب و شش حاصل مى‌گردد، و شش اصل فريضه است، كه به زوج‌

[١] - زيرا دو برادر و يك خواهر پدر و مادرى يا پدرى عدد رؤوسشان پنج است و دو برادر و دو خواهر مادرى عدد رؤوسشان چهار مى‌باشد، و چون پنج و چهار متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و بيست حاصل مى‌گردد و بيست مخرج كسر مى‌باشد.