فريضه مى‌باشد، كه به زوج رُبع- يك سهم- مى‌رسد و سه سهم باقى به نوه‌ها مى‌رسد؛ و چون سه بر آنها منكسر است، مخرج كسر- بيست، كه حاصل از ضرب عدد رؤوس يك گروه در عدد رؤوس گروه ديگر و ضرب حاصل بدست آمده در عدد گروه‌ها مى‌باشد- در اصل فريضه- چهار- ضرب مى‌شود و هشتاد حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هشتاد- به زوج رُبع- بيست سهم- مى‌رسد، و شصت سهم باقى به نوه‌ها- و به هر گروه از آنها سى سهم- مى‌رسد، و در گروه اوّل- دو پسر و يك دختر- أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر دوازده سهم و به دختر شش سهم داده مى‌شود، و در گروه دوّم- دو پسر- بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد و به هركدام پانزده سهم مى‌رسد.

٢٨٧- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ثُمن و مخرجش هشت است و هشت اصل فريضه مى‌باشد، كه به زوجه ثُمن- يك سهم- و هفت سهم باقى به نوه‌ها مى‌رسد؛ و چون هفت بر آنها منكسر است، مخرج كسر- بيست، كه حاصل از ضرب عدد رؤوس يك گروه در عدد رؤوس گروه ديگر و ضرب حاصل بدست آمده در عدد گروه‌ها مى‌باشد- در اصل فريضه- هشت- ضرب مى‌شود و يكصد و شصت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- يكصد و شصت- به زوجه ثُمن- بيست سهم- مى‌رسد، و يكصد و بيست سهم باقى به نوه‌ها- و به هر گروه از آنها شصت سهم- مى‌رسد، و در گروه اوّل- دو پسر و يك دختر- أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر بيست و چهار سهم و به دختر دوازده سهم داده مى‌شود، و در گروه دوّم- دو پسر- بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد و به هركدام سى سهم مى‌رسد.

يك پسر و دو دختر از يك پسر با دو پسر و دو دختر از پسر ديگر:

٢٨٨- تمام مال كه به قرابت به پدرانشان مى‌رسيد به آنها داده مى‌شود، و چون دو گروه متوافقند، نصف يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و حاصل بدست آمده در عدد گروه‌ها- دو- ضرب مى‌گردد و بيست و چهار حاصل مى‌شود، پس فريضه بيست و چهار است كه به هر گروه از نوه‌ها دوازده سهم مى‌رسد، و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، به اين صورت كه در گروه اوّل- يك پسر و دو دختر- به پسر شش سهم و به هر دختر سه سهم داده مى‌شود، و در گروه دوّم- دو پسر و دو دختر- به هر پسر چهار