مى‌گردد و بيست و چهار اصل فريضه است، كه به زوجه ثُمن- سه- و به نوه‌هاى مذكور ثُلثان- شانزده سهم- مى‌رسد، و پنج سهم باقى هم به نوه‌ها ردّ مى‌شود؛ و چون پنج منكسر بر آنان است، مخرج كسر- بيست و چهار، كه حاصل از إعمال تناسب بين أعداد و ضرب عدد بدست آمده در عدد گروه‌ها است- در اصل فريضه- بيست و چهار- ضرب و پانصد و هفتاد و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- پانصد و هفتاد و شش- به زوجه ثُمن- هفتاد و دو- و به نوه‌ها ثُلثان- سيصد و هشتاد و چهار سهم- فرضاً مى‌رسد و هر گروه از نوه‌ها يكصد و نود و دو سهم مى‌برند و أثلاثاً بينشان قسمت مى‌شود؛ ولى در گروه اوّل- يك پسر و دو دختر- پسر نود و شش سهم و هر دختر چهل و هشت سهم مى‌برد و در گروه دوّم- يك پسر و يك دختر- پسر يكصد و بيست و هشت سهم و دختر شصت و چهار سهم مى‌برد، و يكصد و بيست سهم باقى هم به آنها ردّ مى‌شود و هر گروه شصت سهم مى‌برند و أثلاثاً بينشان قسمت مى‌شود؛ ولى در گروه اوّل- يك پسر و دو دختر- پسر سى سهم و هر دختر پانزده سهم مى‌برد و در گروه دوّم- يك پسر و يك دختر- پسر چهل سهم و دختر بيست سهم مى‌برد.

يك پسر از يك دختر با دو پسر از دختر ديگر:

٢٠٠- نصيب نوه‌ها نصيب مادرانشان است، و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است، و سه اصل فريضه مى‌باشد، و چون سه بر آنها منكسر است، مخرج كسر- چهار، كه حاصل از إعمال تناسب بين أعداد و ضرب عدد بدست آمده در عدد گروه‌ها است- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- دوازده- ثُلثان- هشت سهم- فرضاً به آنها مى‌رسد و هر گروه چهار سهم مى‌برند؛ و در گروه دوّم- دو پسر- به هر پسر دو سهم مى‌رسد، و چهار سهم باقى‌مانده هم به آنها ردّ مى‌شود و هر گروه دو سهم مى‌برند؛ و در گروه دوّم- دو پسر- به هر پسر يك سهم مى‌رسد.

٢٠١- افراد مذكور با زوج، فرض زوج رُبع و مخرجش چهار و نصيب آنها نصيب مادرانشان است، و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- تباين دارند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد،