و دو- متداخلند، اكتفاء به أكثر- چهار- مى‌شود و چهار اصل فريضه است، كه به زوج رُبع- يك سهم- و به يك پسر و يك دختر از دختر، نصف- دو سهم- فرضاً و يك سهم باقى ردّاً داده مى‌شود؛ و چون دو فرضاً و يك ردّاً بر دو نوه منكسر است، مخرج كسر- سه، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- چهار- ضرب و دوازده حاصل مى‌گردد و از اين فريضه- دوازده- به زوج رُبع- سه سهم- و به دو نوه نصف- شش سهم- فرضاً مى‌رسد، كه أثلاثاً بين آنها تقسيم مى‌شود، يعنى پسر چهار سهم و دختر دو سهم از آن را مى‌برد- و سه سهم باقى هم به دو نوه ردّ مى‌شود، كه أثلاثاً بين آنها تقسيم مى‌گردد، يعنى پسر دو سهم از آن و دختر يك سهم از آن را مى‌برد.

١٢٢- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ثُمن و مخرجش هشت و نصيب آنها نصيب مادرشان است و فرض مادرشان نصف و مخرجش دو مى‌باشد؛ و دو مخرج- هشت و دو- متداخلند، اكتفاء به أكثر- هشت- مى‌شود و هشت اصل فريضه است، كه به زوجه ثُمن- يك- و به يك پسر و يك دختر از دختر، نصف- چهار- فرضاً و سه سهم باقى ردّاً داده مى‌شود؛ و چون چهار بر نوه‌ها منكسر است، مخرج كسر- سه، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- هشت- ضرب مى‌شود و بيست و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- بيست و چهار- به زوجه ثُمن- سه سهم- و به دو نوه نصف- دوازده سهم- فرضاً مى‌رسد، كه أثلاثاً بين آنها تقسيم مى‌شود، يعنى پسر هشت و دختر چهار سهم از آن را مى‌برد- و نُه سهم باقى هم به دو نوه ردّ مى‌شود، كه أثلاثاً بين آنها تقسيم مى‌شود، يعنى پسر شش سهم و دختر سه سهم از آن را مى‌برد.

يك پسر و دو دختر از دختر:

١٢٣- نصيب نوه‌ها فرض مادرشان است و فرض مادرشان نصف و مخرجش دو است، و دو اصل فريضه مى‌باشد، كه نصف آن- يك سهم- فرضاً و يك سهم باقى ردّاً به آنها داده مى‌شود؛ و چون دو بر آنها منكسر است، مخرج كسر- چهار، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- دو- ضرب مى‌شود و هشت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هشت- نصف- چهار سهم- فرضاً به آنها مى‌رسد، كه أثلاثاً بين آنها تقسيم مى‌شود، يعنى پسر دو سهم و دو دختر هركدام يك سهم مى‌برند، و چهار سهم باقى نيز به آنها ردّ