فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٢٠ - هفتم - قاعده در ارث خنثاى مشكل
پس اگر نصيب ميّت سوّم بطور صحيح- و بدون كسر- بر ورثهاش تقسيم گردد، بحثى نيست؛ و در غير اين صورت، به همان نحو كه در مرتبه اوّل عمل شد عمل مىگردد، و هر قدر كثرت تناسُخ فرض شود به همين ترتيب عمل مىشود، پس اگر مثلًا مردى فوت كند و دو پسر با يك دختر وارثش باشند و بعد يكى از دو پسر فوت كند و دو پسر وارثش باشند و بعد يكى از آن دو پسر فوت كند و يك پسر وارثش باشد، پس فريضه ورثه ميّت اوّل پنج مىباشد، كه به هر يك از دو پسر دو سهم و به دختر هم يك سهم مىرسد و بعد از فوت يكى از دو پسر- كه وارثش دو پسر مىباشند- بايد نصيب او را بين دو پسرش تقسيم كنند و چون نصيب اين دو پسر دو است و نصيب پدرشان هم دو بود، پس فريضه ورثه ميّت اوّل وافى به فريضه ورثه ميّت دوّم مىباشد، و پس از آن كه يكى از اين دو پسر فوت كند و وارثش يك پسر باشد، پس سهم او منتقل به پسرش مىشود و نياز به عمل ديگرى ندارد، پس فريضه ورثه ميّت اوّل همچنانكه وفاء به فريضه ورثه ميّت دوّم مىكند همچنين وفاء به فريضه ورثه ميّت سوّم مىنمايد.
و نيز اگر در مثال متقدّم وقتى پسر ديگر ميّت اوّل فوت كند و وارثش نيز دو پسر باشند، نصيبش كه دو سهم است وفاء بر تقسيم بر دو پسرش مىنمايد، همچنانكه در فوت برادرش كه وارثش دو پسر است وفاء مىكند.
هفتم- قاعده در ارث خُنثاى مشكل:[١]
همچنانكه در صفحه ٧٨ گفته شد، خُنثى بر دو قسم است: ١- خُنثاى غير مشكل، ٢- خُنثاى مشكل؛ و با توجه به اينكه تشخيص مرد يا زن بودن در خُنثاى مشكل ممكن نيست، براى تعيين سهم الإرث او بايد به ضابطه كلّى كه ذكر مىشود عمل نمود.
٣٨- ضابطه كلّى در ارث خُنثاى مشكل آن است كه نصف ميراث مرد و نصف ميراث زن را مىبرد، پس تركه را يكبار بر فرض ذكوريّت خنثى و يكبار بر فرض أنوثيّت او تقسيم مىكنند، و در هر دو فرض سهم ورثه را مشخص مىكنند، آنگاه اعداد
[١] - فروض ارث خنثى، در شاخه سوّم- فروض سهام- فقرات( ٢٢ تا آخر ٣٦) ذكر شدهاند.