بر خلاف آن بفعل آيد و آنچه تصور كرده باشند كه اهل ايمان را بود بر عكس آن وقوع يابد و قوله‌ وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً‌ عطفست بر شرطيه محكيه بعد از قول فكان حق سبحانه چون تبيين نمود كه امهال كافر و تمتيع او بجهت دنيا نه بجهت فضل او است اراده نموده كه مبين سازد اين را كه قصور حظ مؤمن از دنيا نه بواسطه نقص او است بلكه خداى تعالى اراده نموده كه بعوض آن بهتر و خوبتر آن را باو رساند كه آن مزيت اهتداى ايشانست كه مثمر سعادت ابديه است و منتج وصول بدرجات سرمدية اخرويه و معنى آيه آنست كه ميافزايد خدا در دنيا آنان را كه راه يافته‌اند بكتاب او راه نمودن ايشان را يعنى آنان كه گرويده‌اند بآنچه از قرآن نازل شده حق سبحانه هدايت ايشان را بتصديق هر چيز ديگر كه منزل ميشود زياده ميكند و گويند اينجمله عطفست بر فليمدد كه در معنى خبر است كانه قيل (من كان فى الضلالة يزيد اللَّه فى ضلالته و يزيد للمقابل له هدايته) يعنى هر كه در ضلالتست زياده مى‌گرداند خداى تعالى گمراهى او را از روى خذلان و زياده سازد براى مؤمن كه مقابل ضالست هدايت او را از روى توفيق و لطف و احسان از مقاتل مرويست كه معنى ازدياد آنست كه حقتعالى زياده ميگرداند آنان را كه گرويده‌اند بمنسوخ هدايت ايشان را بناسخ و گويند معنى آنست كه حقتعالى ميافزايد هدايت مؤمنان را بمعونت بر طاعت و توفيق در طلب مرضات او يعنى حق تعالى بوسيلة تدبر و تفكر ايشان در دلالات بينات عطا ميفرمايد بايشان الطافى كه مقرب ايشان باشد بحسنات‌ وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ‌ و عملهاى شايسته پايدار كه ثمره آن ابد الاباد باقى ماند از صلوات خمس يا تسبيحات اربعه يا غير آن از انواع عبادات بر طريقى كه تفصيل آن در سورة الكهف مذكور شد خَيْرٌ بهتر است مر ايشان را عِنْدَ رَبِّكَ‌ نزد پروردگار تو ثَواباً از روى پاداش از نعم ناقصه فانيه دنيويه كه كفار بآن مفتخر و نازانند چه مال نعم فانيه حسرت و عذاب اليمست و مال اعمال صالحه ثواب ابدى و نعيم مقيم‌ وَ خَيْرٌ مَرَدًّا و بهتر است از روى بازگشت و عاقبت كار خير در اينمقام يا براى مجرد زيادتيست يا بر طريقه قول عرب كه الصيف احر من الشتاء اى ابلغ فى حره منه فى برده خلاصه معنى آنست كه اگر كافران را در دنيا مال و جاه است در آخرت خزى و وبال و نكال خواهد بود اما مؤمن هم در دنيا هدايت دارد و هم حمايت در آخرت هم ثواب ابدى خواهد داشت و هم حسن ماب سرمدى در صحيح مسلم و بخارى و غير آن مذكور است كه مسروق روايت كرده كه خباب ابن الارت رضى اللَّه عنه گفت مرا نزد عاص بن وائل سهمى دين بود روزى او را باداى آن تقاضا كردم گفت وام تو را باز ندهم تا بمحمد (ص) كافر نشوى خباب (رض)