تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٢٠ - سوره النحل(١٦) آيات ٩٠ تا ٩٩
گروه متفق بر اسلام بر وجه قسر و جبر وَ لكِنْ يُضِلُ و ليكن فرو ميگذارد در ضلالت و خذلان مَنْ يَشاءُ هر كه را ميخواهد يعنى كسانى كه با وجود ظهور معجزات بينه و دلالات واضحة بجهت فرط عناد نظر در آن نكرده اختيار ايمان نكنند حقتعالى ايشان را فرو گذارد و نظر لطف از ايشان باز گيرد وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ و راه نمايد بتوفيق الطاف هر كه را خواهد يعنى كسانى كه بر طريق استرشاد تامل و تفكر در آيات الهى كنند حقتعالى ايشان را توفيق هدايت كرامت فرمايد و مثل اينست كريمه وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى و ذكر وجوه معانى اضلال و هدايت در سورة البقره مذكور شده وَ لَتُسْئَلُنَ و هر آينه سؤال كرده خواهيد شد در محشر عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ از آنچه بوديد كه عمل كرديد مراد سؤال تبكيت و مجازاتست و بعد از تاكيد و مبالغه در قبح نقض عهد تصريح فرموده بنهى از آن و فرمود كه وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ و فرا نگيريد سوگندان خود را دَخَلًا غدر و مكر بَيْنَكُمْ ميان يكديگر فَتَزِلَّ قَدَمٌ كه بلغزد قدم از شارع اسلام بَعْدَ ثُبُوتِها پس از استوارى آن مراد بقدم اقدام است و توحيد و تنكير بجهت دلالتست بر آنكه زلل قدم واحد عظيمست فكيف باقدام كثيرة وَ تَذُوقُوا السُّوءَ و بچشيد اندوه و رنج در دنيا بِما صَدَدْتُمْ بسبب باز ايستادن شما عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ از راه خدا يعنى از وفا بعهد و يا بسبب منع كردن شما غير خود را از راه خدا چه اين سنت سيئه ميشود كه مردمان بر آن عمل ميكنند وَ لَكُمْ و مر شما راست در آخرت عَذابٌ عَظِيمٌ عذابى بزرگ اين تهديد عظيم است مر ضعفاى اهل اسلام را كه ميخواستند از عهد رسول (ص) برگردند و قريش ايشان را وعده ميدادند كه اگر رجوع بدين ما كنيد بر اينوجه منافع بشما رسانيم حقتعالى فرمود كه وَ لا تَشْتَرُوا و مخريد يعنى بدل مكنيد بِعَهْدِ اللَّهِ عهد خدا و بيعت او را ثَمَناً قَلِيلًا ببهاى اندك كه آن مال حقير دنيويست كه قريش شما را وعده ميدادند إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ بدرستى كه آنچه نزديك خدايست براى وفاداران از نصرت و نعيم دنيا و ثواب آخرت هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ آن بهتر است شما را از آنچه قريش وعده مىكنند إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ اگر هستيد كه بدانيد آن را يا اگر از اهل علم و تميزيد از جعفر بن محمد صادق (ع) مرويست كه
نزلت هذه الآيات فى ولاية على و ما كان من قول رسول اللَّه (ص) سلموا على على بإمرة المؤمنين (ع)
يعنى آيات مذكوره در ولايت على بن ابى طالب (ع) و بيعت او نازل شد چون رسول (ص) مردمان را فرموده