روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ٢٢ - عبادتهاى اجتماعى اسلام

وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقابِ وَ الْغارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌)[١] «جز اين نيست كه صدقات (زكات) براى فقيران و مسكينان و تحصيلداران آن است و نيز براى به دست آوردن دل [مخالفان‌] و آزاد كردن بندگان و قرضداران و انفاق در راه خدا و درراه‌ماندگان، و آن فريضه‌اى است از جانب خدا؛ و خدا دانا و حكيم است».

قرآن، عبادت والاى مرزدارى و جهاد را نيز در عرصه‌اى عمومى و اجتماعى طلبيده و فرموده است: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‌)[٢] «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، شكيبايى ورزيد و ديگران را نيز به شكيبايى واداريد و در برابر دشمن پايدارى كنيد، و مرزدارى كنيد، و از خدا پروا كنيد شايد رستگار شويد». گفتنى است اگرچه ظهور آيه و مقصود از «مرابطه» كه به آن فرمان داده شده‌ (رابِطُوا)، مرزدارى و نگهبانى در سنگرها براى حفاظت از جامعه در برابر دشمن است، به فرموده اهل بيت (عليهم السلام)، اين بهترين مفسران قرآن، يكى ديگر از مصداق‌هاى اين عبادت مجاهدانه، و بالاترين مصداق آن، ارتباط با پيشوايان معصوم جامعه است. امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

اصبروا على دينكم و صابروا عدّوكم ممّن يخالفكم ورابطوا امامكم، واتقوا اللّه فيما أمركم به وافترض عليكم؛[٣]

بر دينتان شكيب ورزيد و در برابر دشمنتان كه با شما مخالفت مى‌كند پايدارى كنيد و با امامتان پيوند برقرار كنيد و از خدايتان در آنچه به شما فرمان داده و بر شما واجب كرده پروا كنيد.

[١]. توبه: ٦٠.

[٢]. آل عمران: ٢٠٠.

[٣]. المناقب، ابن شهر آشوب، ج ١، ص ٢١١.