روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٩ - قرآن و روابط اجتماعى

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‌)؛ تأكيد بر اداى عمومى و به جماعتِ نماز جمعه به عنوان نماد عبادت اجتماعى و مصداقى از مهم‌ترين دستور عبادى دين اسلام (نماز) در هر هفته و در وقت معين، در حضور هم و در محضر امام جامعه (إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى‌ ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ‌)[١]؛ فرمان به حج: (فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ‌)[٢] «در آن نشانه‌هايى روشن [از توحيد و حكمت و رحمت خداوند است و از آن جمله‌] مقام ابراهيم است و هر كه به آنجا وارد شود در امان است، و خدا را بر عهده مردم [اين حق‌] است كه آن خانه را قصد كنند و اعمال حج آنجا را به جا آورند البته بر كسى كه بتواند به سوى آن راه يابد و هر كه كفران نمايد [بداند كه‌] حتماً خداوند بى‌نياز از جهانيان است»؛ و فرمان به حركت و افاضه در آن از هرجا كه عموم مردم مى‌روند (ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ‌)[٣] همگى نمادهايى قابل ارائه براى اين موضوع است كه قرآن، دستورات خود را در بستر جامعه جارى مى‌كند و در انديشه تحقق آن‌ها در عرصه گسترده اجتماع است. قرآن جهاد را براى حفظ كيان جامعه واجب مى‌كند و امر به معروف و نهى از منكر را براى هدايت كلى جامعه، فريضه مى‌داند و زكات و خمس را براى رفع نيازهاى كلى جامعه، وضع مى‌كند و بيش از هر كتاب دينى ديگر، بر اين همه و نيز وجود و حضور امام در جامعه و رهبرى و هدايت او در همه عرصه‌هاى اجتماعى و سياسى و مديريتى تأكيد مى‌ورزد.

[١]. جمعه: ٩.

[٢]. آل عمران: ٩٧.

[٣]. بقره: ١٩٩.