روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٢٣ - نكته

بالحق، ويعطي الحق من نفسه، ويرضى للناس ما يرضاه لنفسه، ولا يعتدي على أحد؛[١]

نشانه شخص خيرخواه چهار چيز است: به‌حق قضاوت مى‌كند و از خود به ديگران حق مى‌دهد، براى مردم همان مى‌پسندد كه براى خود مى‌پسندد و به [حقّ‌] هيچ كس دست‌درازى نمى‌كند».

به سخن ديگر، نصيحت از ديدگاه متون دينى، خيرخواهى پاك و ناب و خالصانه‌اى است كه تنها از عاقلان و خردمندان بزرگوار برمى‌خيزد، نه از انسان‌هاى كم‌مايه يا حسود و خودنما كه از نصيحت كردن، سود نصيحت‌شونده را نمى‌جويند، بلكه ارائه خويش و بزرگ نشان دادن خود را مى‌طلبند. آنان نه سخن‌چينانى هستند كه به قصد غيبت و سعايت ديگران، فردى را نزد كسى بد و نابكار نشان دهند و نه خواهان فخرفروشى و كوچك كردن نصيحت‌شونده‌اند؛ ازاين‌رو سود و زيان آن سوى رابطه را مى‌بينند؛ نه نفع و ضرر خود را. در اين حالت اگر خيرخواهى به زيان شخص مقابل مى‌انجامد، از اداى آن خوددارى مى‌كند، حتى اگر به سود خودشان منتهى شود و در جايى كه خيرخواهى به زيان خودشان، اما به سود واقعى شخص نصيحت‌شونده بينجامد، به آن اقدام مى‌كنند. اين سيره همه پيامبران الهى است و قرآن نيز برخى از آن‌ها را فراز آورده است.

[١]. تحف‌العقول، ص ٢٠.