روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٩٧ - ادب ياددهنده

ملازم دانشمندان، پيرو بردباران و پذيرنده از حكيمان است».[١] عيسى (ع) سزاوارترين شخص را به خدمت، عالم دانسته است و طبق نقل كتاب كافى فرموده است:

«إنّ أحق الناس بالخدمة العالم،

سزامندترينِ مردم به خدمت، عالم است».[٢]

ادب ياددهنده‌

آنچه گفته شد، بدان معنا نيست كه عالم از متعلمش بهره‌كشى كند و او را خدمتكار خود ببيند، بلكه عالم نيز بايد براى حفظ رابطه علمى، آدابى رعايت كند. او بايد بداند كه خداوند عزيز جليل بر او رحمت آورده و بخشى هر چند بسيار اندك از دانش را در اختيار او نهاده است و شكر و سپاس اين نعمت بزرگ، حفظ ارتباط علمى و هدايتگرى و ارشاد فراگيران است. او بايد بى‌ادبى‌ها، نادانى‌ها و سبكسرى پرسشگران و فراگيران را تحمل كند و بداند كه زيور علمش، حلم و بردبارى اوست. او بايد بى‌تكبّر و بى‌غرور و بى‌منّت، آن سوى رابطه علمى را استوار بدارد و دست بخشش و دهش خود را بگشايد، جامه بردبارى بپوشد و از جويبار وقار بنوشد و با نگاه رحمت به دانشجويان خود بنگرد. او همچنين بايد آن اندازه سخن بگويد كه رابطه علمى برقرار بماند و آنگاه ساكت شود كه عرصه سؤال و گفتگو گشوده شود و هيچگاه نبايد سخنش، از علمش فراتر رود و زبانش بر خردش پيشى جويد. او بايد بخشى از دانسته‌هايش را از برخى نااهلان پنهان بدارد و بيش از ظرفيت مخاطب چيزى به دوش او نگذارد. او بايد بداند كه علم، دو جامه زينتى‌

[١]. همان، ص ٦١٧، ح ١٧٩٢.

[٢]. الكافى، ج ١، ص ٣٧، ح ٦.