روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٢٩ - ادب ورود

زودتر از هنگام خود، پايان داده‌ايم و به جاى گرمى و صميميت و دوستى، دلخورى ايجاد كرده‌ايم. در روايات نيز به اين موضوع پرداخته شده و امام باقر (ع) فرموده است:

إذا دخل أحدكم على أخيه في رحله فليقعد حيث يأمره صاحب الرحل، فإن صاحب الرحل أعرف بعورة بيته من الداخل عليه.[١]

هرگاه يكى از شما به منزل برادر خود وارد مى‌شود، بايد هر جا كه صاحب‌خانه گفت، همان جا بنشيند؛ چون صاحب‌خانه به موقعيّت خانه خود آشناتر از ميهمان است.

گفتنى است نكته مهم ديگر، برقرارى پيوند و ايجاد ارتباط تازه‌وارد با اشخاص نشسته در مجلس است. گاه كسى وارد مجلس مى‌شود و با آنكه چند متر جاى خالى در ميانه مجلس وجود دارد، او از سرِ غرور يا خجالت و كمى اعتماد به نفس، در ابتداى مجلس مى‌نشيند، گويى با ديگران قهر است، هر چند او چنين منظورى نداشته باشد. اين كار نه صحيح است و نه به رابطه اجتماعى مى‌انجامد، حال آنكه پيامبر اكرم (ص) فرمان داده است:

«إذا أتى أحدكم مجلسا فليجلس حيث ما انتهى مجلسه‌[٢]

؛ هرگاه يكى از شما به مجلسى درمى‌آيد، در كنار آخرين نفرى كه نشسته است بنشيند». در وصف مجلس پيامبر (ص) داريم كه ايشان در جايى مى‌نشست كه مجلس به او تمام مى‌شد. اين بدان معناست كه اگر مجلس خلوت بود، پيامبر چندان به درون مجلس مى‌رفت كه در كنار جمع قرار گيرد و در كنار آخرين فرد مجلس بنشيند، به گونه‌اى كه پس‌

[١]. ميزان الحكمة، ح ٢٣٦٦.

[٢]. همان، ح ٢٣٦٣.