به او دارد. در حالی که قرآن میگوید اصلًا سنت و قانون ما این است که محال است مردمی فاسد باشند و نعمت و لطف و رحمت الهی به آنها برسد، و محال است مردمی خودشان، خودشان را اصلاح کنند و خداوند فیض خودش را به آنها نرساند، حالا یا دنیوی یا اخروی. کلًاّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّک [١] لااقل بعضی از مردم این مقدار صالح هستند که در دنیا خداوند به آنها عزت بدهد گو اینکه از نظر اخروی معذب خواهند بود. ولی حساب این است که قرنهاست ما مسلمین این مسئله را که قرآن متکی بر حقایق است نه بر تخیلات و اوهام و انتسابات ظاهری [فراموش کردهایم.] مسلمان قرآن یعنی مسلمان واقعی، اسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ تسلیم خدا بودن، دارای اخلاق و عمل اسلامی بودن، اجتماع او اجتماع اسلامی بودن، نه فقط شعارها شعار اسلامی باشد. شعار البته اثر دارد اما اثر شعار غیر از این است که انسان واقعاً مسلمان باشد. شیعه بودن یک حقیقت و یک واقعیت است یعنی شیعه آنوقت شیعه است که وقتی او را در مقابل یک سنی بگذارند فکرش از او بهتر باشد، تصورش درباره خدا و قیامت از او بالاتر و برتر باشد، خدا را بهتر بشناسد، به راهنمایی ائمهاش اخلاق اسلامی و انسانیاش از او بهتر باشد، عملش از او بهتر باشد و خلاصه همه چیزش از او بهتر باشد؛ یعنی نمونهای از علی بن ابیطالب باشد.

شخصی آمد خدمت امیرالمؤمنین علی علیه السلام؛ یک لبخندی زد، عرض کرد: «یا امیرَالمؤمنین! انّی احِبُّک» من تو را دوست دارم. فرمود: وَلکنّی ابْغِضُک اما من تو را دشمن دارم. (نفرمود دروغ میگویی، چون راست میگفت، دوست هم داشت.)

گفت: چرا؟ فرمود: برای فلان کارت. فلانکس احتیاج داشت به تعلیم قرآن و بر تو واجب بود که آن را به او یاد بدهی، از او پول گرفتی.

بنابراین هیچ منافاتی نیست که ما علی را دوست داشته باشیم اما عمل ما طوری باشد که علی ما را دشمن داشته باشد. امام صادق علیه السلام فرمود: کونوا لَنا زَیناً وَ لاتَکونوا عَلَینا شَیناً شما شیعیان اسباب افتخار ما ائمه باشید، زیور ما باشید، مایه ننگ و عار و خجلت و شرمندگی ما نباشید؛ یعنی طوری باشید که در میان سایر مسلمانان نمونههایی از تقوا و پاکی و درستی باشید. فرمود: طوری باشید که وقتی مردم شما را میبینند بگویند رَحِمَ اللَّهُ جَعْفَراً خدا بیامرزد امام جعفر صادق علیه السلام را،

[١]. اسراء/ ٢٠ [و ما به هر دو فرقه از دنیاطلبان و آخرتطلبان به لطف خود مدد خواهیم داد.]