قضیه، اگر اهل ایمان و تقوا نباشند برکتها را میگیریم. قبول دارم که در ابتدا تصورش برای انسان مشکل به نظر میرسد ولی این حقیقتی است. خیلی از امور ابتدا به نظر انسان مشکل میرسد ولی حقیقت است. در همین امسال در کاشان چند جلسهای تحت عنوان «دولت حضرت مهدی عجّل اللَّه تعالی فرجه» بحث کردم بر اساس آنچه که از مجموع آثار و اخبار اسلامی استفاده میشود که در دولت اسلامی و به قول امروزیها در حکومت ایدهآل اسلامی، چه وضعی پیش میآید؟ از جمله چیزهایی که در آن دولت کاملًا به چشم میخورد یک نوع توافق و هماهنگی و به عبارت دیگر یک نوع سَرِ مهربانی است که میان طبیعت و انسان برقرار میشود، یعنی دیگر این عالم طبیعت آن حوادثی را که عکسالعملهای خیلی شدید است- مثل طوفانها و زلزلهها- بکلی نفی میکند، به شکل دیگری و از جای دیگری آنها را خارج میکند؛ و برعکس، زمین آنچه از ذخایر در باطن خود دارد همه را در اختیار میگذارد: «وَ یخْرِجُ الْارْضُ افْلاذَ کبِدِها» [١] آن یک امر استثنایی نیست، عملی شدن و اجرا شدن همان «وَ لَوْ انَّ اهْلَ الْقُری امَنوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْارْض» است.

ما الآن نمیتوانیم درست پیشبینی کنیم که چقدر از بدبختیها و نکبتهایی که از ناحیه عالم به ما میرسد بستگی دارد به اعمال ناشایستی که ما خودمان در روی زمین انجام میدهیم، ولی از نظر قرآن این مطلب یک حقیقت مسلّم و غیرقابل تردید است. این است که در این آیاتِ «فَکیفَ کانَ عَذابی وَ نُذُر» این داستانها را که خیلی مختصر و با جملههای کوتاه، خیلی سریع و با لحنی تند و خشن و کوبنده بیان میکند بدون اینکه در صدد این باشد که داستان را تشریح کند، همه برای این است که این مطلب را بفهماند که اعراض کردن از آنچه که انبیا برای مردم آوردهاند، از آن دعوت و از آن نعمتی که به وسیله آنها به مردم ارائه شده است و به عبارت دیگر کفران این نعمت چه عکسالعملی در گذشته داشته است و در آینده هم خواهد داشت. پس در این آیات بنا بر این نیست که مطلب دیگری مثلًا قسمتی از یک داستان گفته شود که در جای دیگر گفته نشده است. عمده [هدف] این است که روح آن داستان در اینجا خوب منعکس شود.

[١]

. منتخب الاثر، صفحه ٤٧٢، حدیث ٤.