مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٨ - وجوه اعجاز قرآن

میورزیدند و خودشان نیز اولین سخنور زمان خویش بودهاند نتوانستند دو سطر بگویند که شبیه قرآن دربیاید.

علی علیه السلام را دنیا به فصاحت و بلاغت قبول دارد. من در یکی از بحثهای کتاب سیری در نهجالبلاغه این بحث را کردهام که چطور الآن که ١٣٥٠ سال از زمان علی علیه السلام و خطابههایش گذشته و در هر زمان ادبا و فصحا و نویسندگان و خطبای درجه اول عربزبان با ذوقهای مختلف آمده و رفتهاند، کلام علی علیه السلام عظمت خود را حفظ کرده است؟

علی علیه السلام اولین آیه قرآن یعنی اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّک الَّذی خَلَقَ [١] را در سن ده یا یازده سالگی قبل از آنکه ذهنش به افکار دیگری نقش ببندد، شنیده و از استعدادْ به حد وفور بهرهمند بوده و مرتباً با قرآن مأنوس بوده است. اگر کسی میتوانست مانند قرآن حرف بزند از همه شایستهتر علی علیه السلام بود ولی در عین حال این نهجالبلاغه است که ما وقتی آن را در کنار قرآن قرار میدهیم به روشنی احساس میکنیم که دو سبک است.

خودم به یاد دارم که در اواخر ایام طلبگی خویش که هم با قرآن آشنا شده بودم و هم با نهجالبلاغه، در یک لحظه به طور ناگهانی این نکته برایم کشف شد.

نهجالبلاغه را مطالعه میکردم. یکی از خطبههای آن است که بسیار تشبیه و تمثیل در آن به کار رفته و جداً از نظر آن نوع فصاحت و بلاغتهایی که بشر به کار میبرد بسیار فصیح و بلیغ است.

این خطبه سراسر موعظه و یادآوری مرگ و عالم آخرت است و واقعاً خطبه تکاندهندهای است. میفرماید:

دارٌ بِالْبَلاءِ مَحْفوفَةٌ وَ بِالْغَدْرِ مَعْروفَةٌ، لاتَدومُ احْوالُها وَ لاتَسْلَمُ نُزّالُها، احْوالٌ مُخْتَلِفَةٌ، وَ تاراتٌ مُتَصَرِّفَةٌ، الْعَیشُ فیها مَذْمومٌ وَ الْامانُ مِنْها مَعْدومٌ وَ انَّما اهْلُها فیها اغْراضٌ مُسْتَهْدَفَةٌ تَرْمیهِمْ بِسِهامِها ... [٢]

. علق/ ١.