درسهای اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٩ - فی احوال متعلقة بالسرعة و البطؤ
ادامه جلسه هشتاد و پنجـم
بسم الله الرحمن الرحیم
فصل ٦
فی احوال متعلقة بالسرعة و البطؤ
در این فصل چند مسأله مربوط به سرعت و بطؤ مطرح کردهاند که بعضی از آنها مسائل سادهای است و بعضی تا اندازهای قابل بحث.
مسأله اول: سرعت و بطؤ در همه مقولات به یک معناست
مسأله اول ـ که مسأله سادهای هم هست ـ این است که سرعت و بطؤ در همه مقولات به یک معناست؛ یعنی همان طور که در حرکت أینی سرعت و بطؤ هست، در حرکت وضعی هم هست؛ شیء وقتی به دور خودش حرکت میکند ممکن است این حرکت کند باشد و ممکن است تند باشد. سرعت در اینجا با سرعت در حرکت أینی به دو معنی نیست، بلکه به یک معنی است. همچنین سرعت و بطؤ در حرکات کمّی. نموّ یک شیء، ممکن است سریع باشد و ممکن است بطیء باشد. در اینجا هم سرعت به همان معنای «مسافتِ بیشتر را در زمان کمتر طی کردن» است. همچنین در حرکت کیفی. جسمی که از سفیدی به سیاهی حرکت میکند ممکن است این حرکت را کند انجام دهد و ممکن است تند انجام دهد. سرعت و بطؤ در اینجا هم به همان معنایی است که در جاهای دیگر است.