حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦ - صبـر
و در میان همه طبقات وجود داشته و دارد. شما نظری به طبقه به اصطلاح متقدّم و متدین بکنید، یک سلسله کلمات و جملهها از قبیل کلمات زهد و تقوا و ترک دنیا را میبینید که به زبان میآورند، و نظری هم به طبقه به اصطلاح متجدد بکنید، یک سلسله کلمات دیگر از قبیل حریت و آزادی و پیشروی و تجدد و کهنهپرستی میبینید. وقتی که دقیق میشوید میبینید که هم آن دسته کلمات مقدس نورانی مذهبی را مسخ کرده و هم این دسته کلمات و لغات اجتماعی و علمی را. آن دسته در زیر پرده آن کلمات، تنبلی و لاقیدی را اشاعه میدهند و این دسته فساد اخلاق را.
کلمه «صبر» یکی از آن کلماتی است که این بلا بر سرش آمده. صبر در قرآن مجید یک معنا دارد و در نظر مردم عامی معنای دیگری. صبر در قرآن به معنای مقاومت و ایستادگی در برابر انواع شداید و مشکلات است ولی در قاموس مردم عامی به معنای دست روی دست گذاشتن و به انتظار نشستن است. صبر در قرآن جنبه مثبت دارد و اراده و نیرو میخواهد ولی در نظر مردم عادی جنبه منفی دارد، زیرا از خود دفاع نکردن و تسلیم حوادث شدن مظهر بیارادگی و سستی است. در سوره آلعمران، آیات ١٤٦ ـ ١٤٨ میفرماید :
وَ کأینْ مِنْ نَبِی قاتَلَ مَعَهُ رِبِّیونَ کثیرٌ فَما وَهَنوا لِما أصابَهُمْ فی سَبیلِ اللهِ وَ ما ضَعُفوا وَ مَا اسْتَکانوا وَ اللهُ یحِبُّ الصّابِرینَ. وَ ما کانَ قَوْلَهُمْ اِلّا أنْ قالوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنوبَنا وَ اِسْرافَنا فی أمْرِنا وَ ثَبِّتْ أقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرینَ. فَـاتیهُمُ اللهُ ثَوابَ الدُّنْیا وَ حُسْنَ ثَوابِ الاْخِرَةِ وَ اللهُ یحِبُّ الْـمُحْسِنینَ.
قرآن مجید در اینجا صبر را به معنای ثبات و پایداری آورده و نتیجه آن را فتح و ظفر بیان کرده. این رباعی به علی علیهالسلام منسوب است: