گستره شريعت - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ١٤٥ - ١ تعريف دين و دنيا

نيست- مردم نيز با سر بازيچه‌ي دنيا با يکديگر مي‌جنگند، دنيا بازيچه است و متاعي است که با آن تمتع مي‌شود. [١]

آيت الله جوادي آملي مي‌فرمايد:

اين که دنيا لهو و لعب است، آيا همان نظام تکوين و مخلوق خداوند تعالي مراد است؟ يعني آيا خداوند واقعاً بازيچه آفريد؟ قرآن وقتي مي‌خواهد دنيا را تبيين کند، آن را به فصول چهار گانه مَثَل مي‌زند: «بدانيد که زندگي دنيا، بازيچه و لهو و زينت و تفاخر بين شما و تکاثر در اموال و اولاد، مثل آن باراني است که کفار از رويش گياهانش به تعجب در آيند و گياهان وقتي به انتهاي رشد رسيدند، به زردي گراييده، خشک شوند و در آخرت عذاب شديدي است. [٢] اين گونه تعاريف، تعريف به تمثيل است، نه تعريف حقيقي. دنيا آسمان و زمين و صحاري و بيابان‌ها نيست، بلکه اين‌ها تکوينات و آيات حق و سبحات خدايند [٣] به تعبير فيض کاشاني:

خداوند آسمان و زمين را با نظم خاصي آفريد تا بشر براي ادامه‌ي حيات خويش و رسيدن به کمال، زندگي خود را بر اساس آن تنظيم نمايد و مقصود خداوند از تحقير دنيا در سوره‌ي حديد، پستي امور دنيوي است که مردم چون کودکان با آن مشغول شده، از حقيقت سعادت باز مي‌مانند. [٤]

نتيجه‌ي مطلب آن که واژه‌ي دنيا اطلاقات گوناگون دارد:

يک معنا به ذاتيات ارتباط دارد که عبارت است از موجودات در عالم طبيعت و عالم مادي از قبيل حيوانات، گياهان، معادن، انسان‌ها، زمين، آسمان، دريا، صحرا و ...

معناي ديگر دنيا در ارتباط با انسان است که همان دلبستگي و علاقه‌اي است که انسان به امور دنيوي دارد. شايان ذکر است که علاقه‌ي قلبي و تلاش عملي انسان در کسب امور دنيوي براي رفع نيازها مستلزم غفلت است و آن دنيايي که مورد نکوهش و مذمت قرآن و سنت قرار گرفته است نيز هر گونه علاقه به دنيا را دربر نمي‌گيرد. اگر قرآن مي‌فرمايد: دنيا بازي و سرگرمي و آرايش و فخر فروشي و فزون‌طلبي و فريبندگي