ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٨ - معنى آيات

در سال ششم هجرت نازل شده است، و اين آيه در باره كسانى كه از جنگ تبوك تخلّف كرده‌اند نازل شده است، و جنگ تبوك بعد از فتح مكه و بعد از جنگ حنين و طائف و بازگشت پيامبر ٦ از اين جنگ به مدينه و اقامت در مدينه از ذيحجة تا رجب است، آن گاه حضرت در ماه رجب آماده مى‌شود كه براى جنگ تبوك حركت كند، و بازگشت حضرت از جنگ تبوك در باقى مانده ماه رمضان از سال نهم هجرت است كه ديگر حضرت پس از اين جنگ براى هيچ جنگ و جهادى خارج نشد تا آنكه از دنيا رحلت فرمود، بنا بر اين چگونه ممكن است منظور از( (كَلامَ اللَّهِ)) در آيه مورد بحث اين آيه باشد با اينكه اين آيه چهار سال بعد نازل شده است سپس مى‌فرمايد:

(فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا) يعنى: به زودى تخلّف كنندگان از حديبيه بشما خواهند گفت كه خداوند به شما چنين فرمانى نداده است بلكه شما نسبت به ما حسادت مى‌ورزيد كه با شما در غنائم جنگى شريك شويم، و لذا خداوند ميفرمايد:

آن طور كه مى‌گويند نيست.

(بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ) يعنى بلكه حقيقت را درك نمى‌كنند، و نمى‌فهمند كه آنان را به چه چيزى دعوت مى‌كنيد.

(إِلَّا قَلِيلًا) يعنى جز اندكى نمى‌فهمند يا كم درك مى‌كنند.

بعضى گفته‌اند يعنى: درك نمى‌كنند جز اندكى از آنان كه معاندين باشند.