ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٥٢ - لغت

دهيد، و فرمود،( وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ‌)[١] پس فعل را يك مرتبه با الى متعدّى نمود و يك مرتبه با لام و دليل آنكه يسمعون قرائت كرده آيه‌( إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ‌)[٢] است بدرستى كه ايشان از شنيدن هر آينه كناره گرفته‌گانند.

لغت:

ابو عبيده گويد: هر چيزى كه بين آسمان و زمين است دو طرفش به هم منضم و چسبيده نيست پس اوصاف است و از آنست پرنده صافات هر گاه دو بال خود را باز كند و صافات جمع جمع است براى آنكه آن جمع صافه است.

و الزجر: گردانيدن از چيزيست براى ترس از مذمّت و عقاب.

المارد: يعنى خارج بسوى فساد بزرگ و آن از اوصاف شياطين است و ايشانند مرده و خروج كننده و اصل آن برهنه شدن، و از آنست امرد كه مجرّد و عارى از موى است پس مارد عارى و برهنه از خير است.

الدحور: دفع كردن بخشونت و تندى است گفته ميشود، دحر يدحر دحرا و دحورا.

و الواصب: بمعناى دائم و ثابت است، ابو الاسود گويد:

نميخرم سپاسى را كه دوام آن كم و يك روز است بمذمّت تمام عمر دنيا كه آن ثابت و هميشگى است، خلاصه گناهى كه لذّت و خوشى آن فقط يك روز است بناراحتى و شرمندگى يك عمر معامله نميكنم.

الخطفه: فرارى دادن و گريزاندن بزور و شتاب گفته ميشود خطفه و

[١]- سوره انعام آيه: ٢٥.

[٢] سوره شعراء آيه: ٢١٢.