ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٢١ - تفسير
از خوابگاهمان كه در آن خوابيده بوديم بيدار و محشور نمود، سپس ميگويند( هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ) اينست آنچه خداى بخشنده وعده داد و پيامبران هم راست گفتند در آنچه را كه ما را از اين مقام و اين روز و اين رستاخيز خبر دادند، قتاده گويد: اوّل آيه مال كفّار و آخرش مال مسلمين است، كفّار گويند:( يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا) و مسلمين گويند:( هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ)، و جز اين نيست كه قبر و گور را توصيف به مرقد و خوابگاه نمود براى آنكه چون ايشان زنده شوند مانند كسانى هستند كه از خواب عميق بيدار شدهاند.
بعضى گفتهاند: ايشان وقتى كه احوال خود را در قيامت مشاهده ميكنند حساب كنند احوال قبورشان را باضافه اين هراسها و ترسها را در حالى كه در قبرشان خوابيده بودند، قتاده گويد: آن خوابى ميان دو نفخه است و عذاب قبر كم نميشود مگر در فاصله ميان آن دو نفخه، پس بخواب ميروند، سپس خبر داد خداى سبحان از سرعت برخاستن ايشان و فرمود:
(إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً) يعنى مدّتى و زمانى نيست مگر زمان و وقت يك فرياد( فَإِذا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ) يعنى پس در آن هنگام پيشينيان و پسينيان در ميدانهاى قيامت جمع ميشوند در جايگاه حساب سپس حكايت فرمود كه در آن روز بمردم چه ميگويند و فرمود:
(فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً) يعنى پس در اين روز كم نميشود چيزى از كسى كه حقى براى اوست از ثواب و عوض و يا غير اينها و باو نميشود چيزى را كه مستحق آن نيست از عقوبت و عذاب بلكه امورى بر مقتضاى عدل جاريست و اين صريح قول اوست: