ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٢٠ - تفسير

و ديگرى گويد:

گرگان گرسنه ديشب نزديك بود كه در سرماى شب بر او حمله كرده پس بسرعت بيرون رفت و فرار كرد، شاهد اين بيت نيز (فنسل) است كه بمعناى زود در رفتن آمده.

اعراب:

(" هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ") مبتداء و خبر، و( مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا) كلام تام است كه سكوت و توقّف بر او ميشود، و ممكن است كه (هذا) از صفت مرقدنا باشد يعنى خوابگاه چنانى كه ما در آن خوابيده بوديم پس وقف بر" مرقدنا" هذا، ميباشد و ما وعد الرحمن خبر مبتداء محذوف و يا مبتداء خبر محذوف است. بنا بر تقدير هذا ما وعد الرحمن يا حق ما وعد الرحمن، است سلام بدل از( (ما يَدَّعُونَ)) و معنا اين است، لهم ما يتمنّون لهم سلام،" و قولا" منصوب است بنا بر اينكه مصدر فعل محذوف باشد يعنى يقول اللَّه قولا.

تفسير:

سپس خداى سبحان خبر داد از نفخه دوّم و آنچه را كه بعد از مرگ در روز قيامت ميبينند در وقتى كه بر انگيخته از قبر ميشوند و فرمود:( وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ‌) و در صور دميده ميشود پس ناگاه ايشان از قبورشان‌( إِلى‌ رَبِّهِمْ‌) يعنى بدادگاهى كه خدا در آن حكم و داورى مى كند و در آنجا براى غير او حكومتى نيست. (يَنْسِلُونَ‌) يعنى وقتى هراسهاى قيامت را ديدند بشتاب و سرعت از قبرشان بيرون ميروند.

(قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا) گويند اى واى بر ما چه كسى ما را