ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٥٥ - تفسير

نگاهدارى آن را احدى ندارد( (مِنْ بَعْدِهِ)) يعنى بعد از خداى تعالى، و بعضى گفته‌اند: از بعد از افتادن و سقوط كردن.

(إِنَّهُ كانَ حَلِيماً) البتّه او خداى بردبار توانايى است كه عجله و شتاب در عقوبت مستحق عقاب را نميكند (غَفُوراً) يعنى پوشنده و آمرزنده گناهان است، و بسيار آمرزنده است، آن گاه حكايت از كفّار نموده و گفت:

(وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ‌) يعنى كفّار مكّه سوگند بخدا خوردند پيش از آنكه محمد ٦ ايمان برايشان بياورد قسم سخت و نهايت توان و طاقتشان‌( لَئِنْ جاءَهُمْ نَذِيرٌ) هر آينه اگر پيامبر ترسانده‌اى از طرف خداى تعالى بيايد بر ايشان‌( لَيَكُونُنَّ أَهْدى‌) هر آينه بوده باشند راه يافته‌تر باشند به پذيرفتن قول او و پيروى‌( مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ‌) از يكى از امتان گذشته از يهود و نصارى و صابئين.

(فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِيرٌ) پس چون محمد ٦ آمد بسوى ايشان (ما زادَهُمْ‌) نيفزود آمدن آن پيامبر ايشان را( إِلَّا نُفُوراً) مگر نفرت و دورى از هدايت و فرار از حق، يعنى ايشان افزودند موقع آمدن او نفرت را (اسْتِكْباراً) يعنى از روى تكبّر و جبّارى و سركشى بر خداى تعالى و نخوت و غرور اينكه پيرو ديگرى باشند.

(فِي الْأَرْضِ وَ مَكْرَ السَّيِّئِ‌) در روى زمين يعنى و قصد زيان زدن به مؤمنين،" و مكر السيّئ" هر مكر و فريبى است كه ريشه‌اش دروغ و نيرنگ، و بنياد و پايه‌اش بر تباهى باشد، براى آنكه بعضى از مكرها و نقشه‌ها نيكو است و آن مكر مؤمنين بكفّار است هر گاه با آنها پيكار كردند، خوبست كه با آنها مكر كنند و آنها را فريب داده و مغلوب نمايند، و مقصود در اينجا مكر