حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٦ - «مدارا» و نقش آن در تحکیم و رشد خانواده علی

٢. صفا و صمیمیت در سایة گذشت و تحمل

«صمیمیت» به معنای یک‌رنگی و یک‌دلی است.[٣٣٥] صمیمیت در خانواده به معنای این است که افراد خانواده بتوانند با یکدیگر روابطی بدون دغدغه داشته باشند و در خانه به آرامش برسند. «صفا» به معنای پاکی و بی‌غش و بی‌کدورت بودن است.[٣٣٦] کاربرد این واژه در مباحث خانواده به معنای خلوص در رفتار و پرهیز از هر‌گونه عملکرد منجر به جدال و بدگمانی است. صفا و صمیمیت می‌تواند آرامش روانی، دوستی و اعتماد ایجاد کند، که زندگی همراه با این سه ویژگی، بسیار لذت‌بخش است.

یکی از راه‌های ایجاد صمیمیت، مداراست. در جامعه‌ای که دست کم دو عضو دارد، دو سلیقه وجود دارد که به طور منطقی، هر کدام حق دارند نیمی از سلیقه‌های خود را اجرا کنند. گاهی در ارزیابی این‌که نیمی از سلایق اجرا شده یا نه، اختلاف می‌شود؛ گاهی در تعیین این‌که چه وقت و در کدام مورد، از حق خود استفاده کنند، اختلاف نظر پدید می‌آید و گاهی یک عضو نمی‌خواهد به حق خود پای‌بند باشد و چیزی فراتر می‌طلبد. در همة این حالات، گذشت از حقوق شخصی، نمادی از مدارا خواهد بود. این گذشت می‌تواند در بلند‌مدت، موجب شرمندگی فرد مقابل شده و وی را به مرزهای خویش بازگرداند؛ هرچند هدف از گذشت، شرمنده‌سازی نیست. از سوی دیگر، این بخشیدن موجب نزدیک شدن آن دو به یکدیگر می‌شود، زیرا فرد بخشنده، به دیگری عاطفه و رحمت نشان داده و از بخشیدن لذت برده است؛ فرد بخشیده‌شده نیز مورد محبت قرار گرفته و محبت، جلب‌کننده است.

قرآن کریم، گذشت و تحمل را ویژگی بندگان خدای بخشنده دانسته و می‌فرماید:

وَ عِبَادُ الرَّحْمَانِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنا وَ إِذا خاطَبَهُمُ الجاهِلُونَ قالُوا سَلاما؛[٣٣٧] بندگان(خاص خداوند) رحمان، كسانى هستند كه با آرامش و بى‌تكبر بر زمين راه مى‌روند و هنگامى كه جاهلان آن‌ها را مخاطب سازند(و سخنان نابخردانه گويند)، به آن‌ها سلام مى‌گويند(و با بى‌اعتنايى و بزرگوارى مى‌گذرند).