حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٥ - بهرههای یادکرد آثار در تألیفات شیخ صدوق(ره)

کتابی در موضوع اختلاف‌الحدیث

شیخ صدوق در پایان کتاب الاعتقادات و در آخر فصل چهل و پنجم که دربارة اعتقاد امامیه دربارة «حدیثین مختلفین» است، می‌گوید:

مردی از زنادقه از امام علی٧ در این باره پرسید و امام دربارة تأویل این آیات به او پاسخ گفت، و من این خبر را در کتاب التوحید آورده‌ام. ان‌شاءالله به خواست و کمک خداوند، کتابی در این باره خواهم نگاشت.[٥١]

از این گفته می‌توان دریافت، ظاهراً شیخ صدوق قصد نگارش کتابی در زمینة علوم حدیث با گرایش «اختلاف ‌الحدیث» داشته است. شایان ذکر است، که او کتابی با موضوع «غریب الحدیث» به نام غریب حدیث النبی و الائمه ٧ نیز دارد.[٥٢]

کتاب اثبات سهو النبی

شیخ صدوق در کتاب من لایحضره الفقیه، پس از بحثی کوتاه دربارة سهو النبیn می‌گوید:

و انا احتسب الاجر فی تصنیف کتاب منفرد فی اثبات سهو النبیn و الرد علی منکریه ان‌شاءاللّه.[٥٣]

چنان‌که از این گفته پیداست، او با توجه به اهمیت موضوع می‌خواست کتاب مستقلی دربارة اثبات سهو برای پیامبرn و ردّ منکران آن بنگارد. حال نمی‌دانیم وی به انجام این کار در حدود ده سال باقی‌ماندة عمرش (پس از نگارش این مطلب) موفق شده است یا خیر؟ البته شواهد موجود، حکایت از عدم نگارش این کتاب دارد.

کتاب شرح دين الامامية

در مجلس نود و سوم کتاب الامالی، چنان‌که از متن برمی‌آید، عده‌ای از مردم نیشابور و مشایخ و شاگردان شیخ صدوق از وی درخواست کردند که دین امامیه را به اختصار و ایجاز برای ایشان وصف کند. در این مجلس که در سیزدهم شعبان ٣٦٨ قمری برگزار شده بود، صدوق به توصیف دین امامیه در اصول و فروع پرداخت و در پایان