وَ يَدْرَؤُاْ عَنهْا الْعَذَابَ أَن تَشهَدَ أَرْبَعَ شهَادَاتِ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ؛ آن زن نيز مى‌تواند كيفر(زنا) را از خود دور كند، به اين طريق كه چهار بار خدا را به شهادت طلبد كه آن مرد (در اين نسبتى كه به او مى‌دهد)، از دروغ‌گويان است.

راغب اصفهانی در هر سه آیه، مادة «درء» را به «دفع کردن» معنا کرده و نیکی‌کردن را هم موجب دفع بدی‌های احتمالی دیگران دانسته است.[٣١٣]

این ماده در احادیث کاربرد فراوانی دارد. ابن‌اثیر می‌نویسد: «معنای حدیثیِ این واژه، اغلب، نرمی و حسن صحبت است.»[٣١٤] طریحی، مهموز و معتلّ این ماده را به معنای ملاطفت و نرمی دانسته و روایتی از پیامبر اکرم٩ را شاهد آورده که: «أُمِرْتُ‌ بِمُدَارَاةِ النَّاسِ»؛[٣١٥] به مدارا کردن با مردم امر شدم.[٣١٦]

در کاربردهای قرآنی و حدیثیِ این ماده، معنای «خودداری» و «دفع کردن» رفتارهای بد دیگران با نرم‌خویی و رفتار سازگارانه دیده می‌شود.

٢. مشابهات مدارا

یکی از واژه‌های مشابه مدارا «لین» است. خلیل فراهیدی،[٣١٧] ابن‌منظور[٣١٨] و حسینی زبیدی[٣١٩] آن را به «نرمی» و «ضد خشونت» معنا کرده‌اند. وجه شباهت «لین» با «مدارا» آن است که هر دو در نرم‌خویی به کار می‌روند، اما به گفتة راغب اصفهانی، «لین» در اجسام به كار مي‌رود و کاربردش در اخلاق، استعاره است؛[٣٢٠] به خلاف مدارا که کاربردش در اخلاق و خوی انسانی، اصیل است.

از دیگر واژه‌های مشابه مدارا «رفق» است. ابن‌فارس[٣٢١] گفته: «رفق» بر موافقت و